# MADDE 11
Genel Kurulda Söz Alma ve Konuşma Süreleri

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, anonim şirket genel kurul toplantılarında söz almanın ve konuşma sürelerinin nasıl yönetileceğini düzenler. Kural basittir: Görüşülen bir gündem maddesi hakkında konuşmak isteyen pay sahipleri veya diğer ilgililer, durumu toplantı başkanlığına bildirir. Başkan, söz alacak kişileri genel kurula açıklar ve başvuru sırasına göre söz hakkı verir. Sırası geldiğinde toplantı yerinde olmayan kişi söz hakkını kaybeder. Konuşmalar, genel kurula hitaben ve bu iş için ayrılan yerden yapılır. Kişiler kendi aralarında konuşma sıralarını değiştirebilir, ancak bu değişiklik başkanlığa bildirilmiş bir düzeni etkilemez. Konuşma süresi sınırlandırılmışsa, süresi dolan kişi ancak kendinden sonra konuşacak ilk kişinin yazılı veya sözlü olarak süresinden devretmesi halinde konuşmasını tamamlayabilir. Bu devir, devralan kişinin konuşma süresi içinde geçerlidir; başka bir uzatma yolu yoktur.

Yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler, başkanın takdiriyle sıraya bakılmaksızın söz alabilir. Konuşma süresinin sınırlandırılması ise genel kurulun kararıyla olur; önce sınırlama gerekip gerekmediği, sonra da sürenin ne olacağı ayrı ayrı oylanır. Elektronik ortamda katılımda ise Kanunun 1527. maddesi ve ilgili alt düzenlemeler uygulanır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olarak genel kurulda en çok karşılaşacağınız durumlardan biri, azınlık pay sahiplerinin veya diğer katılımcıların söz alarak yönetimi eleştirmesidir. Bu madde, toplantı başkanına net bir prosedür sunar: Söz almak isteyenlerin başvuru sırasına göre hareket edilir ve toplantı düzeni korunur. Örneğin, şirketinizin yıllık bilançosu görüşülürken bir pay sahibi söz istediğinde başkan, onu açıklamak ve sırası geldiğinde konuşturmak zorundadır. Eğer toplantıda çok sayıda konuşmacı varsa, genel kurul örneğin kişi başı 5 dakika konuşma süresi belirleyebilir. Bu süre, ancak bir sonraki konuşmacının kendi süresinden devretmesiyle uzayabilir.

Sicil işlemleri açısından bu madde, genel kurul kararının geçerliliği için toplantı tutanağının düzgün tutulmasını ve söz alma/konuşma sürelerine ilişkin usulün ihlal edilmemesini önemli kılar. SicilAI platformundaki karar metinleri hazırlanırken, özellikle süre sınırlaması ve söz devri gibi detayların tutanağa doğru yansıtılması, ileride doğabilecek iptal davalarına karşı şirketinizi korur. Elektronik genel kurul sisteminde ise bu maddeye ek olarak e-ortamın kendine özgü kuralları (örneğin sesli görüntülü bağlantı, oy kullanma modülü) devreye girer ve başkan bu kuralları da uygulamakla yükümlüdür.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Söz hakkının kaybı: Başvuru sırası gelen kişi toplantı salonunda veya elektronik ortamda aktif değilse söz hakkını kaybeder; bu durum tutanağa işlenmezse sonradan itiraz konusu olabilir.
• Süre devrinin usulsüz yapılması: Konuşma süresi ancak bir sonraki konuşmacının açık iradesiyle ve kendi süresinden aktarım yoluyla uzatılabilir. Bunun dışında başkanın keyfi süre uzatması kararın iptaline neden olabilir.
• Elektronik katılımda usul hataları: Elektronik genel kurulda söz alma talepleri, sistemin "söz talebi" butonu ile yapılır; bunun yerine sözlü talep veya e-posta kabul edilmez. Ayrıca e-katılımcının kimliği doğrulanmadan söz verilmesi ciddi bir geçersizlik sebebidir.
• Yönetim kurulu üyelerine öncelik tanınması: Başkan, yönetim kurulu üyelerine ve denetçilere sıraya bakmaksızın söz verebilir ancak bu yetki, pay sahiplerinin söz hakkını tamamen ortadan kaldıracak şekilde kullanılmamalıdır. Aksi halde toplantı yönergesine aykırılık gündeme gelir.
• Süre sınırlamasına ilişkin oylamanın ayrı yapılmaması: Önce sınırlama yapılıp yapılmayacağı, sonra da sürenin ne olacağı ayrı ayrı oylanmalıdır. Tek oylamada her iki konunun birden karara bağlanması, alınan kararın iptalini gerektirebilir.