# GEÇİCİ MADDE 4
Finansal kiralama sözleşmeleri geçiş hükümleri süre uygulaması

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu geçici madde, ticari hayatta "eski sözleşmelerin korunması" ilkesinin tipik bir örneğidir. 6361 Sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce, yani eski 3226 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu döneminde imzalanmış finansal kiralama (leasing) sözleşmeleri, artık yeni kanuna tabi olmakla birlikte, sözleşme sürelerine dair hesaplamalar ve limitlerde eski kanunun kuralları geçerliliğini sürdürecektir. Bir başka deyişle, yeni kanunun getirdiği süre serbestisi ve esneklikler, eski düzenlemede akdedilmiş sözleşmelere geriye dönük uygulanmayacaktır. Bu maddenin amacı, kanun değişikliği sırasında sözleşmesi hâlâ devam etmekte olan tarafların mağdur edilmemesi ve yeni kanunun öngörülemez sonuçlarının eski sözleşmelerde hukuki belirsizlik yaratmasının önüne geçilmesidir. İş dünyasının bilmesi gereken temel nokta şudur: Bir sözleşmenin tabi olduğu kurallar yalnızca imza tarihine göre değil, o tarihte yürürlükte olan kanuna göre belirlenir; yeni kanunun yürürlük tarihi, geçmişe etkili olmadıkça eski sözleşmeleri baştan sona değiştirmez.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir finansal kiralama şirketi ile 2012 öncesinde, yani 3226 Sayılı Kanun döneminde bir makine veya taşıt kiralama sözleşmesi imzaladığınızı düşünelim. Bu sözleşmeniz hâlâ yürürlükteyse ve kira süresi 6361 Sayılı Kanun’un getirdiği yeni düzenlemelere göre çoktan dolmuş görünüyorsa dahi, eski kanunun öngördüğü asgari veya azami süre sınırlarına bakılacaktır. Örneğin eski kanunda belirli bir taşınır için öngörülen asgari dört yıllık süre dolmadan sözleşmeyi tek taraflı feshetmek istediğinizde, bu talep yeni kanundaki serbestiye göre değil, sözleşmenin kurulduğu tarihteki hükümlere göre değerlendirilecektir. Sicil işlemlerinde, özellikle kira sözleşmesinin tescil edilmesi veya süresinin uzatılması sırasında, sözleşme tarihinin doğru tespiti ve hangi kanunun uygulanacağının yetkili kurumlara doğru beyan edilmesi kritik önem taşır. SicilAI olarak, müşterilerimizin bu tür geçiş dönemi sözleşmelerinde hukuki uyuşmazlık yaşamaması için sözleşmenin imza tarihindeki mevzuatın uzmanlarca analiz edilmesi gerektiğini her zaman öneriyoruz. Özellikle kalan süre hesaplaması, yenileme opsiyonları ve erken ödeme cezaları gibi kalemler eski kanuna göre hesaplandığında, şirket bütçesi ve nakit akışı üzerinde ciddi farklar yaratabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Sözleşme tarihinin yanlış esas alınması: Sözleşmenin imzalandığı tarih değil de "finansal kiralama konusu malın teslim tarihi" gibi farklı bir tarih baz alınırsa, hangi kanunun süresinin uygulanacağı hatası yapılabilir. Bu da sözleşmenin erken sona erdirilme girişimlerinde veya süre uzatımında tarafları hukuki uyuşmazlığa sürükler.
• Yeni kanunun süre serbestisini eski sözleşmelere uygulamaya çalışmak: 6361 Sayılı Kanun’un süre ile ilgili daha esnek hükümleri, yalnızca bu kanun yürürlüğe girdikten sonra kurulan sözleşmeler için geçerlidir. Eski sözleşmelerde taraflardan biri bu esnekliğe dayanarak fesih veya süre hesabı yaparsa karşı tarafça tazminat ve temerrüt faizi talebiyle karşı karşıya kalabilir.
• Devir ve sözleşme yenileme işlemlerinde eski hükümlerin göz ardı edilmesi: Eski bir finansal kiralama sözleşmesinin taraf değişikliği veya sözleşme yenilemesi yapılırken, sözleşmenin başlangıçtaki hukuki rejimi korunur. Ancak bu işlemler sırasında taraflar yeni kanunun tüm hükümlerinin artık uygulanacağını varsayarak sözleşmeyi yeniden yapılandırabilir; bu durumda hem eski hem yeni kanundaki süre kurallarının çakışması riski ortaya çıkar.
• Mali tablolarda kalan süre hataları: Finansal kiralama sözleşmelerinde kalan kira süresi ve finansal kiralama borçlarının vade analizi, sözleşmenin bağlı olduğu kanuna göre hesaplanmalıdır. Eski kanunun süre sınırları dikkate alınmadan yapılan hesaplamalar, şirket bilançosunda hatalı borç görünümüne ve bağımsız denetim raporlarında olumsuz görüşe neden olabilir.