# MADDE 22
Finansal Kiralama Sözleşmesi Tescil Şerh Prosedürü
Resmi Kanun Metni
(1) (Değişik cümle:18/6/2020-7247/12 md.) Finansal kiralama sözleşmesi, yazılı veya uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ya da mesafeli olsun olmasın Kurulun yazılı şeklin yerine geçebileceğini belirlediği ve bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden gerçekleştirilecek ve müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân verecek yöntemler yoluyla kurulacak şekilde düzenlenir ve buna ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir. Taşınmaz mallara ilişkin sözleşmeler taşınmazın bulunduğu tapu kütüğünün şerhler hanesine, kendilerine mahsus özel sicili bulunan taşınır mallara dair sözleşmeler bu malların kayıtlı oldukları sicile tescil ve şerh olunur ve kiralayan tarafından ayrıca Birliğe bildirilir.
(2) Özel bir sicile kayıtlı olmayan taşınır mallara ilişkin sözleşmeler Birlik tarafından tutulacak özel sicile tescil edilir.
(3) Birlik tarafından tutulacak özel sicil herkese açıktır. Hiç kimse sicildeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez.
(4) Sözleşmelerin Birlik tarafından tutulacak özel sicile tesciline ilişkin usul ve esaslar Kurulun uygun görüşü alınmak suretiyle Birlik tarafından belirlenir.
(5) Tescil veya şerhten sonra, üçüncü kişilerin finansal kiralama konusu mal üzerindeki ayni hak iktisapları kiralayana karşı ileri sürülemez.
(6) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 940 ıncı maddesi uygulamasında kiracı, geminin maliki gibi değerlendirilir.
(7) 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 49 uncu maddesi uygulamasında kiracı, hava aracının maliki gibi değerlendirilir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
6361 sayılı Kanun’un 22. maddesi, finansal kiralama (leasing) sözleşmelerinin nasıl kurulacağını ve bu sözleşmelere konu olan malların üçüncü kişilere karşı nasıl korunacağını düzenler. Özetle: Finansal kiralama sözleşmesi artık sadece kâğıt üzerinde değil, elektronik ortamda da (uzaktan iletişim araçları, bilişim cihazları, kimlik doğrulama yöntemleriyle) yapılabilir. Ancak sözleşmenin üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edebilmesi için, malın türüne göre ilgili sicile tescil ve şerh verilmesi şarttır. Bu tescil yapılmazsa, kiralayan şirket ile kiracı arasındaki anlaşma sadece tarafları bağlar; o malı sonradan satın alan veya üzerinde rehin kuran iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir şirket sahibi olarak ekipman, makine, araç veya gayrimenkulü finansal kiralama yoluyla edinmek istediğinizde şu süreç işler: Öncelikle sözleşme, yazılı veya elektronik ortamda kurulur. Sözleşme kurulduktan sonra maddenin ikinci fıkrası gereği, eğer mal özel bir sicile kayıtlı değilse (örneğin jeneratör, üretim bandı gibi) sözleşme mutlaka Birlik (Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği) nezdinde tutulan özel sicile tescil ettirilmelidir. Taşınmazlarda ise sözleşme, taşınmazın bulunduğu tapu kütüğünün şerhler hanesine işlenir; gemi ve uçak gibi özel sicili olan taşınır mallarda ise ilgili sicile tescil ve şerh yapılır. Bu tescil işlemi tamamlandıktan sonra, kiralayan şirket, sözleşmeyi Birliğe de bildirir. Tescil sayesinde sicil aleniyeti oluşur; yani "ben bu makinenin kirada olduğunu bilmiyordum" diyerek o malı satın alan hiç kimse, kiralayan şirketin mülkiyet hakkını görmezden gelemez.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Süresi geçirilmiş tescil: Sözleşme imzalandıktan sonra tescil ve şerh işlemi gecikirse, bu sürede mal üzerinde üçüncü kişilerin kazandığı haklar (satın alma, rehin) kiralayan şirkete karşı korunur. Bu durum şirketinizin malı geri alamamasına yol açabilir.
- Elektronik sözleşme usulüne uyulmaması: Uzaktan kurulan sözleşmelerde kimlik doğrulama ve Kurulun (BDDK) belirlediği teknik altyapıya uyulmazsa, sözleşme geçersizlik riskiyle karşı karşıya kalabilir.
- Yanlış sicile başvuru: Taşınmaz için tapu yerine Birlik siciline, özel sicili olmayan makine için de tapuya başvuru yapılması gibi hatalar, tescili geçersiz kılar ve bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
- Birliğe bildirim unutulması: Tescil ve şerhten sonra kiralayanın Birliğe yapacağı bildirimin yapılmaması, idari yaptırım riskini doğurur. Bu süreci takip etmek için SicilAI gibi dijital platformların bildirim hatırlatma araçlarından yararlanmak faydalı olabilir.
- Gemi ve hava aracına ilişkin yanlış malik varsayımı: 6102 sayılı TTK madde 940 ve 2920 sayılı Kanun madde 49 uyarınca, kiracı malik gibi değerlendirilir. Bu hükümlerin gerektirdiği işlemler (ipotek tesisi, sicil kayıtlarının güncellenmesi) aksatılırsa, finansal kiralama ilişkisi üçüncü kişiler nazarında görünmez hale gelir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.