# MADDE 31
Finansal Kiralama Sözleşmesi Fesih Şartları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 31, 6361 sayılı Kanun kapsamındaki finansal kiralama sözleşmelerinin hangi hâllerde feshedilebileceğini düzenler. Kanun olduğu için burada temel haklar ve sınırlar belirlenmiştir; kiralayan ile kiracı arasındaki dengeyi korumaya çalışır.

İlk olarak, kira bedelini ödemeyen kiracıya kiralayan tarafından 30 günlük bir ödeme süresi verilir. Bu süre içinde de ödeme yapılmazsa kiralayan sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Ancak sözleşmede kira süresi sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmışsa bu süre 60 günden az olamaz. Ayrıca bir yıl içinde kira bedellerinden üçünün veya üst üste ikisinin zamanında ödenmemesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler de kiralayan tarafından feshedilebilir.

İkinci fıkra, sözleşmeye aykırı davranış hâlinde genel bir fesih imkânı sunar: Taraflardan birinin ihlali yüzünden diğerinin sözleşmeyi sürdürmesi beklenemiyorsa, sözleşme feshedilebilir. Üçüncü fıkra ise uyuşmazlık aşamasını ilgilendirir. Mahkeme, ihtiyati tedbir kararıyla malı kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakırsa; kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırarak mal üzerinde satış da dâhil olmak üzere tasarruf edebilir. Ama feshin haksız olduğuna karar verilirse kiralayan, kiracının zararını tazmin etmek zorundadır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir esnaf veya şirket sahibi, iş makinesi ya da ticari aracını finansal kiralama ile edinmişse ödemelerde birkaç günlük gecikme bile ciddi sonuçlar doğurabilir. Örneğin işletmeniz nakit akışı sıkıntısıyla iki taksidi üst üste ödeyemedi. Kiralayan şirket noter aracılığıyla size ihtar gönderir. Eğer sözleşmede süre sonunda mülkiyetin size geçeceği yazıyorsa, ihtarda tanınan sürenin en az 60 gün olması gerekir. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa kiralayan sözleşmeyi feshedip malı geri alabilir.

Mahkeme aşamasında, malın ihtiyati tedbirle kiralayana teslimi hâlinde kiralayan malı hemen satamaz. Önce mahkemeye rayiç değer kadar teminat yatırması gerekir. Bu teminat, malın satışından sonra feshin haksız çıkması ihtimaline karşı kiracının zararını karşılamayı güvence altına alır. Ticari hayatta bu tür uyuşmazlıklarda sözleşme, ödeme dekontları ve ihtarname süreleri titizlikle saklanmalıdır. SicilAI olarak, işletmenizin finansal kiralama taksitlerini düzenli takip etmesini ve her ihtarnameye yazılı yanıt verilmesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• İhtar süresinin yanlış hesaplanması: Mülkiyetin kiracıya geçeceği sözleşmelerde 30 günlük ihtar süresi tanınması hâlinde yapılan fesih geçersiz sayılabilir; bu süre asgari 60 gündür.
• Bir yıl içindeki gecikme sayısının göz ardı edilmesi: Üç taksidin veya üst üste iki taksidin zamanında ödenmemesi nedeniyle ihtara muhatap olmak, kiralayana bağımsız bir fesih hakkı verir. Kiracılar çoğu zaman bu eşiği fark edemeden malı kaybeder.
• Teminat yatırılmadan malın satılması: Kiralayan, mahkemece verilen tedbir kararına rağmen rayiç değer kadar teminat yatırmadan mal üzerinde tasarruf ederse, haksız fesih hâlinde kiracının tüm zararını tazmin etmek durumunda kalabilir.
• İhtarnamelere cevap verilmemesi: Tebligat süreçlerinin kaçırılması, kiracının itiraz ve ödeme imkânını ortadan kaldırır; bu nedenle ihtar alır almaz hukuki destek alınmalıdır.