# MADDE 34
6361 Sayılı Kanun Madde 34 Yorumu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, finansal kiralama (leasing) sözleşmelerine hangi genel kanun hükümlerinin uygulanmayacağını belirtir. Tarafların özgür iradesiyle ve 6361 sayılı Kanun çerçevesinde kurulan bu sözleşme; ne adi kira ne taksitli satış ne de menkul mülkiyeti hükümleri içinde eritilmemektedir. Bu yüzden 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 764, 765 ve 766 ncı maddelerinde düzenlenen taşınır mülkiyeti, devri ve iyi niyetli edinmeye ilişkin genel esaslar uygulanmaz. Bunun yerine 6361 sayılı Kanunun kendi özel tescil ve hüküm sistemi geçerlidir.

Benzer biçimde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Kısmi Ödemeli Satışlar”a ilişkin hükümleri ile “Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları”na ilişkin hükümleri de finansal kiralama sözleşmesinde uygulanmaz. Yani kiralanan mal bir konut veya dekor değil; işletmenin üretim ya da hizmet aracıdır. Kiraya veren de sıradan bir ev sahibi değil, yetkili bir finansal kiralama şirketidir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir esnaf düşünelim: Üretim makinesini finansal kiralama yoluyla alıyor ve 36 ay kira ödeyecek. Vade sonunda opsiyon varsa makine esnafa devredilecek. Madde sayesinde işletme sahibi “Ben artık kiracıyım; konut kirası gibi önceden haber verip çıkabilirim, kira artışında sınır var” diyemez. Yine taksitlerin yarısını ödediği gerekçesiyle “makine artık benim” diyerek mülkiyet hakkı da iddia edemez. Sözleşme ve 6361 sayılı Kanun ne diyorsa o uygulanır. Maddenin amacı, yanlış hukukî nitelendirmelerle genel kanun hükümlerinin leasing sözleşmelerine dayatılmasını engellemektir.

Sözleşmenin sicil işlemlerinde de bu madde önemlidir: Sicil kayıtları; malın kime ait olduğunu ve leasing konusu olduğunu üçüncü kişilere duyurmada kullanılır. SicilAI ekibi olarak tavsiyemiz; sözleşmede “satış” ifadesi geçmese bile bu istisnayı bilmek ve leasing konusu malın özel tescil kaydının yapıldığını doğrulamaktır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Yanlış hukukî nitelendirme: Sözleşmeyi taksitli satış veya adi kira sözleşmesi sanıp Türk Borçlar Kanunu’nun koruyucu hükümlerine güvenmek. Bu hükümler 34. madde gereği uygulanmaz.
• Tescil ihmalî: Finansal kiralama ile ilgili özel tescil yapılmazsa mal üzerindeki haklar üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyebilir. Medeni Kanun’un genel taşınır hükümleri leasingi korumaz.
• Ödeme temerrüdü: Kiralanan malın iadesi ve sözleşmenin feshinde “kiracı tahliyesi” prosedürünü değil, 6361 sayılı Kanun ve sözleşmedeki hükümleri esas almalısınız.
• Sözleşme serbestîsinin sınırı: Bu madde genel kanunları devre dışı bırakır; ancak tarafları 6361 sayılı Kanun’un emredici hükümlerinden muaf tutmaz. Sözleşmedeki şartlar işletmenin ticari ödeme gücüne göre dikkatle müzakere edilmelidir.