# MADDE 35
Finansal Kiralama Yatırım Teşvikleri Kullanımı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6361 sayılı Kanun'un 35. maddesi, işletmelerin yatırım yaparken ekipman veya makineyi doğrudan satın almak yerine finansal kiralama (leasing) yöntemiyle edinmeleri durumunda, devletin sağladığı yatırım teşviklerinden aynı şekilde faydalanabileceğini düzenliyor. Eskiden bazı teşvik uygulamaları yalnızca "satın alma" şartına bağlıyken; bu madde, kiralama yoluyla yatırım yapan girişimcilerin de teşvikten mağdur edilmemesini amaçlıyor. Yasanın özü şudur: Bir işletme, örneğin bir CNC makinesini peşin almak yerine finansal kiralama yoluyla edinirse, bu makine için geçerli olan vergi indirimi, sigorta primi desteği veya faiz desteği gibi teşviklerden yararlanabilir. Ancak maddenin ikinci cümlesi çok önemli: Eğer teşvik belgesi kapsamında birden fazla kalem varsa ve finansal kiralama şirketi sadece bir kısmını finanse ediyorsa, finansal kiralama şirketinin sorumluluğu yalnızca kendi üstlendiği kısımla sınırlıdır. Yani leasing şirketi, yatırımın tamamından değil, sadece devraldığı makine veya ekipmanın teşvik belgesi işlemlerinden sorumlu tutulur. Böylece hem yatırımcı hem de kiralayan açısından risk paylaşımı netleştirilmiştir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir esnaf veya şirket sahibi olarak düşünelim: Bir gıda üretim tesisi kuruyorsunuz ve devletten yatırım teşvik belgesi aldınız. Bu belge kapsamında 3 farklı makine almanız gerekiyor. Sermayenizin tamamı yok ve 2 makineyi finansal kiralama şirketi üzerinden edinmek istiyorsunuz. İşte bu madde devreye girer: Leasing şirketi, bu 2 makine için teşvik belgesindeki haklarınızı (örneğin KDV istisnası veya gümrük vergisi muafiyeti) kullanabilir. Üçüncü makineyi ise kendi kaynaklarınızla satın alırsanız, o makine için de teşvikten siz yararlanırsınız. Sorun çıkarsa, örneğin teşvik belgesi iptal edilirse veya şartlar ihlal edilirse, leasing şirketi yalnızca kendi finanse ettiği 2 makinenin sorumluluğunu taşır; satın aldığınız 3. makine için size dava açılamaz. SicilAI olarak önerimiz: Teşvik belgesiyle ilgili tüm işlem yapılırken, hangi kalemin kim tarafından finanse edildiğinin sözleşmede ve teşvik dosyasında açıkça listelenmesi gerekir. Aksi halde uygulamada hangi teşvik unsurunun kime ait olduğu karışabilir ve yatırımın bütünlüğü bozulabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Teşvik belgesi kapsamının eksik tanımlanması: Belgede yer alan makine listesi ile leasing sözleşmesinde yer alan ekipman listesinin birebir aynı olmaması durumunda, teşvikten yararlanma hakkı kaybedilebilir. Belgede "X model makine" derken sözleşmede "Y model ekipman" yazması, devlet desteklerinin geri alınmasına yol açar.
• Sorumluluk sınırının sözlü bırakılması: Madde sorumluluğu sınırlandırsa da, bu sınırın yazılı sözleşmede açıkça belirtilmemesi hâlinde yatırımcı ve leasing şirketi arasında yıllar süren hukuki ihtilaflar doğabilir. Özellikle kefalet veya garanti maddeleriyle sorumluluğun genişletilmemesine dikkat edilmelidir.
• Yatırım dönemi içinde vazgeçme veya sözleşme feshi: Finansal kiralama sözleşmesi, teşvik belgesindeki yatırım süresi içinde feshedilirse, bu durum teşvik ihlali sayılabilir. Kiralanan malın kullanım süresi boyunca teşvik şartlarına uyulmalıdır.
• Kiracının iflası veya haciz durumu: Finansal kiralama konusu mal üzerinde mülkiyet hakkı leasing şirketine ait olduğundan, kiracı firmanın iflasında bu mal haczedilemez. Ancak teşvik belgesi iptal edilebilir ve şirketin 3. şahıslara karşı yükümlülükleri doğabilir; bu durumda tarafların hukuki durumu önceden netleştirilmelidir.