# MADDE 6
Kurucu Ortaklarda Aranan Şart ve Nitelikler
Resmi Kanun Metni
(1) Şirket kurucu ortaklarının;
a) 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu veya diğer mevzuat hükümlerine göre müflis olmaması, konkordato ilan etmiş olmaması, uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma başvurusunun tasdik edilmiş olmaması ya da hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmiş olmaması,
b) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 71 inci maddesi uygulanan bankalarda veya bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmiş olan bankalarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla paya sahip olmaması veya kontrolü elinde bulundurmaması,
c) Tasfiyeye tabi tutulan bankerler ile iradi tasfiye haricinde faaliyet izni kaldırılan faktoring, finansal kiralama, finansman, tasarruf finansman ve sigorta şirketleri ile para ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazla paya sahip olmaması veya kontrolü elinde bulundurmaması,[10]
ç) Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar bile mülga 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca üç yıldan fazla hapis cezasıyla cezalandırılmamış olması veya mülga 25/4/1985 tarihli ve 3182 sayılı Bankalar Kanununun, mülga 18/6/1999 tarihli ve 4389 sayılı Bankalar Kanununun, bu Kanunun, 5411 sayılı Kanunun ve 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun ve ödünç para verme işleri hakkında mevzuatın hapis cezası gerektiren hükümlerine muhalefetten yahut mülga
765 sayılı Kanun, 5237 sayılı Kanun veya diğer kanunlar uyarınca basit veya nitelikli zimmet, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçlarından, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçlarından veya Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlardan, Devletin güvenliğine karşı suçlardan, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine ve milli savunmaya karşı suçlardan, Devlet sırlarını açığa vurma suçu ile Devlet sırlarına karşı suçlardan ve casusluktan, yabancı devletlerle olan ilişkilere karşı suçlardan, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan, vergi kaçakçılığı suçlarından veya bu suçlara iştirakten hükümlü bulunmaması,
d) Taahhüt ettikleri sermaye miktarını karşılayabilir düzeyde mali güç ve itibara sahip bulunması,
e) Tüzel kişi olması hâlinde ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması,
f) İşin gerektirdiği dürüstlük ve yeterliliğe sahip olması,
şarttır. Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla kurulmuş çok taraflı kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar hakkında bu fıkranın (b) ve (c) bentleri uygulanmaz.
(2) Şirketin tüzel kişi kurucu ortaklarının sermayesinde yüzde on ve daha fazla paya sahip ortaklarının veya kontrolü elinde bulunduran gerçek ve tüzel kişilerin birinci fıkrada yer alan şartları taşıması zorunludur.
(3) Şirket sermayesinde yüzde on veya daha fazla paya sahip veya şirket kontrolünü elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiler ile şirket sermayesinde yüzde on veya daha fazla paya sahip olan tüzel kişilerin sermayesinde yüzde on veya daha fazla paya sahip veya kontrolü elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişilerin (d) bendi hariç olmak üzere, birinci fıkrada belirtilen nitelikleri kaybetmeleri hâlinde, bu kişilerin sahip oldukları payları durumlarını bu madde hükümlerine uygun hâle getirecek şekilde altı ay içinde devretmeleri gerekir. Söz konusu süre içinde devredilecek hisselere düşen oy haklarının kimlerce ve nasıl kullanılacağı Kurul tarafından belirlenir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Madde 6, 6361 sayılı Kanun kapsamında kurulacak finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinde kurucu ortak olmanın ön şartlarını düzenler. Amacı, işin başında mali yönden güçlü, hukuken temiz ve hesap verilebilir bir ortaklık yapısı kurmaktır. Kurucu ortakların; iflas etmemiş, konkordato ilan etmemiş veya iflasın ertelenmesi kararıyla karşı karşıya kalmamış olması gerekir. Ayrıca Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilmiş ya da Bankacılık Kanunu kapsamında el değiştiren bankalarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on ve üzerinde pay sahibi olmamaları ve tasfiye hâlindeki finansal kurumlarda benzer bir konumda bulunmamaları şarttır. Bunun yanında kişi, affa uğramış olsa bile; hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet, kaçakçılık ve terör suçları gibi belli suçlardan hüküm giymemiş olmalıdır. Taahhüt edilen sermayeyi karşılayacak mali güç ve dürüstlük de aranan temel nitelikler arasındadır. Tüzel kişi kurucularda ise ortaklık yapısının şeffaf ve açık olması zorunlu tutulur. Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla kurulmuş çok taraflı kredi kuruluşları, (b) ve (c) bentlerindeki sınırlamalardan muaftır.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bu madde, yalnızca kuruluş anında değil, şirketin hayatı boyunca da izlenir. Örneğin kuruluşta yüzde on beş pay alan tüzel kişi ortağın, arka planında yüzde yirmi paya sahip bir gerçek kişinin iflası gündeme gelirse, o temel ortak da doğrudan incelemeye alınır. Şirketin yüzde on veya daha fazla payına sahip gerçek ya da tüzel kişiler; gerek şirket sermayesinde payı olan tüzel kişilerin kendi ortaklarında, gerekse doğrudan şirket kontrolünde söz sahibi olanlarda bu şartların kaybedilmesi durumunda altı ay içinde paylarını duruma uygun hâle getirecek şekilde devretmek zorundadır. Bu devir süresi boyunca ilgili hisselerin oy haklarının nasıl kullanılacağını ise Kurul belirler. Sicil işlemlerinde özellikle pay devri sonrası yapılacak genel kurul bildirimlerinde, bu altı aylık sürenin kaçırılmaması büyük önem taşır. SicilAI üzerinden yapılacak ön incelemelerde, şirket kuruluşu veya pay devri sürecinde madde kapsamındaki engellerin erken tespiti, geri dönüşü zor hukuki sonuçları önler.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Adli sicil kaydı silinmiş veya af çıkmış olsa bile madde kapsamındaki yüz kızartıcı ve nitelikli suçlar için engel devam eder; bu yüzden “cezam kalktı” varsayımıyla işlem yapılmamalıdır.
- Yalnızca kurucu ortak değil, tüzel kişi ortağın yüzde on ve üzeri hissedarları ve kontrolü elinde tutanlar da denetimden geçer; gizli pay sahipliği yapıları en sık rastlanan ret gerekçesidir.
- Yüzde on eşiği hesaplanırken dolaylı paylar da dikkate alınır; sadece görünen ortaklık payına bakılması, sürecin durmasına yol açar.
- Şirket kurulduktan sonra mali güç şartının (d bendi) kaybedilmesi pay devrini gerektirmez; ancak diğer niteliklerin kaybında altı ay içinde devir yapılmazsa, Kurul oy haklarını belirleyerek yönetim kontrolünü fiilen askıya alabilir.
- Uluslararası çok taraflı kredi kuruluşlarının muafiyeti bulunduğu, yüzde on pay sınırının da devir ve kuruluş anında değil sürekli olarak izlenmesi gerektiği gözden kaçırılmamalıdır.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.