# Ek Madde 2
Kooperatif yönetim kurulu üyelerine cezalar
Resmi Kanun Metni
(Ek: 6/10/1988 - 3476/26 md.; Değişik: 23/1/2008-5728/340 md.)
1. 8 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına, 16 ncı maddenin beşinci fıkrasına, 24 üncü maddenin birinci fıkrasına, 46 ncı maddenin ikinci fıkrasına, 56 ncı maddenin ikinci ve altıncı fıkralarına, 59 uncu maddenin dördüncü, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarına, 62 nci maddenin ikinci fıkrası gereği sorumlulukları altında bulunan para, mal, defter, belge ve diğer kooperatif varlıklarını teslim etmeyen ve 90 ıncı maddenin beşinci fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları ile 72 nci maddenin dördüncü fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri üç aydan iki yıla kadar hapis ve elli günden beşyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.[15]
2. 45 inci maddenin birinci fıkrası gereği genel kurulu zamanında olağan toplantıya çağırmayan yönetim kurulu üyeleri ile 2 nci maddenin dördüncü fıkrasına, 8 inci maddenin ikinci fıkrasına, 16 ncı maddenin birinci fıkrasına, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasına ve 90 ıncı maddenin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri dokuz aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.[16]
3. 56 ncı maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarına, 66 ncı maddeye, 67 nci maddenin birinci ve ikinci fıkralarına aykırı hareket eden ve ek 3 üncü maddeye aykırı uygulamaları araştırmayan kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kurulu üyeleri bir aydan dokuz aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.[17]
4. (Ek:21/10/2021-7339/14 md.) Ek 5 inci maddenin ikinci fıkrasına ve bu madde kapsamında çıkarılan yönetmelikte belirlenen yükümlülüklere aykırı hareket eden yönetim kurulu üyelerinin her biri, her bir yükümlülük için ayrı ayrı olmak üzere bin Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Aynı denetim kapsamında aynı kişiye verilebilecek idari para cezalarının toplam tutarı onbin Türk lirasını geçemez.
İlgili bakanlık, kooperatifler ve üst kuruluşlarının yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına katılma talebinde bulunabilir.
(Ek fıkra:21/10/2021-7339/14 md.) Bu maddede öngörülen idari para cezaları ilgili Bakanlık tarafından uygulanır. İlgili Bakanlık, bu yetkisini il müdürlüklerine devredebilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun Ek Madde 2’si, kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, denetim kurulu üyeleri ve memurları hakkında uygulanacak cezai yaptırımları belirler. Madde üç temel ceza grubuna ayırır:
Birinci grup: Kooperatifin para, mal, defter, belge ve diğer varlıklarını görev süresi sonunda teslim etmeyenler ile kanunda sayılan bazı maddelere aykırı hareket eden yönetim kurulu üyeleri ve memurlar, 3 aydan 2 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası ile karşı karşıya kalır. Burada özellikle görevi bırakırken “devir teslim” yapmamanın ağır sonuçları vurgulanmıştır.
İkinci grup: Genel kurulu zamanında olağan toplantıya çağırmayan yönetim kurulu üyeleri ile kanunda belirtilen diğer zorunluluklara uymayanlar, 9 aya kadar hapis ve 30 günden 300 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Üçüncü grup: Denetim kurulu üyeleri; denetimle ilgili görevlerini yerine getirmez, kanunda öngörülen incelemeleri yapmaz veya ek 3. madde kapsamındaki uygulamaları araştırmazsa, 1 aydan 9 aya kadar hapis ve 30 günden 300 güne kadar adli para cezası alır.
Ayrıca 2021 yılında eklenen dördüncü fıkra ile ek 5. madde kapsamındaki yükümlülüklere uymayan yönetim kurulu üyelerine her bir yükümlülük için ayrı ayrı 1.000 TL idari para cezası öngörülmüştür. Aynı denetim kapsamında aynı kişiye kesilecek idari para cezalarının toplamı 10.000 TL’yi aşamaz. Bu idari cezalar Bakanlık tarafından uygulanır ve tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir kooperatif yönetim kurulu başkanını düşünün: Olağan genel kurul tarihini kaçırmış veya bilerek çağrı yapmamış olsun. Üyelerden biri şikâyetçi olursa, bu madde gereği yönetim kurulu üyeleri hakkında soruşturma başlar ve 9 aya kadar hapis cezası gündeme gelebilir. Benzer şekilde, görev süresi dolan bir yönetim kurulu üyesi yeni seçilen kurula defterleri ve kasayı teslim etmezse, ilk fıkradaki daha ağır ceza (2 yıla kadar hapis) söz konusu olur.
Denetim kurulu üyeleri de risk altındadır. Örneğin kooperatifin mali tablolarını incelemeden olumlu rapor veren veya ek 3. madde kapsamındaki uygulamaları (örneğin ortaklardan alınan aidatların yerinde kullanılıp kullanılmadığını) araştırmayan denetçiler, hapis cezası ile yargılanabilir.
Bakanlık, bu suçlarla ilgili açılan kamu davalarına katılma talebinde bulunabilir; bu da takibatın ciddiyetini gösterir. İdari para cezalarında ise yetki il müdürlüklerine devredilebilir. SicilAI olarak, kooperatif yönetimlerinin hem genel kurul süreçlerini zamanında işletmesi hem de devir teslim ve denetim yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi gerektiğini özellikle hatırlatıyoruz. Aksi hâlde hem şirket itibarı zedelenir hem de yöneticiler şahsen cezai sorumluluk üstlenmek zorunda kalır.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Genel kurul süresinin kaçırılması: Olağan genel kurul toplantısını kanunda belirtilen süre içinde yapmayan yönetim kurulu üyeleri, doğrudan cezai sorumlulukla karşı karşıya kalır.
- Devir teslim eksikliği: Görevden ayrılan yönetim kurulu üyelerinin para, mal, defter ve belgeleri yeni kurula teslim etmemesi, maddenin en ağır ceza grubunu oluşturur.
- Denetim görevinin ihmal edilmesi: Denetim kurulu üyeleri, kanunda belirtilen araştırma ve inceleme yükümlülüklerini “yapmadım” diyemez; ihmal dahi cezalandırılır.
- İdari para cezalarının zamanında ödenmemesi: Ek 5. maddeye aykırılık nedeniyle kesilen idari para cezaları bir ay içinde ödenmezse, gecikme faizi ve icra takibi gündeme gelir.
- Bakanlığın davaya katılımı: Kamu davalarına Bakanlığın katılması, yöneticilerin yalnızca mağdur üyelerle değil, devletle de karşı karşıya geldiği anlamına gelir; uzlaşma ihtimalini azaltır.
- Şahsi sorumluluk: Bu cezalar kooperatif tüzel kişiliğine değil, doğrudan görev yapan kişilere uygulanır. Yönetim kurulu kararıyla işlem yapılmış olsa bile, sorumluluk kişiseldir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.