# Madde 19
Kooperatif Ortaklık Payları Rehberi
Resmi Kanun Metni
Kooperatife giren her şahıstan en az bir ortaklık payı alınması gerekir. Anasözleşme, en yüksek had tespit ederek bir ortak tarafından bu had dahilinde birden fazla pay alınmasına cevaz verebilir.
(Değişik: 28/5/1998 - 4363/1 md.) Bir ortaklık payının değeri 100 Türk lirasıdır. Kooperatife giren ortaklar en çok 5 000 pay taahhüt edebilirler. Kooperatifler üst kuruluşuna iştirak edenler ise en az 50 pay taahhüt ederler. (Değişik dördüncü cümle:21/10/2021-7339/2 md.) Ortaklık payının değeri kooperatiflerin amaç ve faaliyet konularına göre ilgili Bakanlıkça artırılabilir. (Ek cümle:21/10/2021-7339/2 md.) 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu kapsamında sigortacılık faaliyetinde bulunacak kooperatifler için en çok pay taahhüt sınırı uygulanmaz ve ortaklık payının değeri ilgili kurumun görüşü alınarak belirlenir.[5][6]
(Değişik: 6/10/1988 - 3476/5 md.) Bir kaç pay bir ortaklık senedinde gösterilebilir. Senetle temsil edilmeyen paylar 100 Türk lirası itibar olunur.[7]
Her kooperatifin iştigal mevzuuna göre kredi talepleri bankalarca, müesseselerce veya şirketlerce öncelikle karşılanır.
(Değişik: 6/10/1988 - 3476/5 md.) Tarımsal amaçlı kooperatiflerin yatırım faaliyetleri, ilgili bakanlıkça düzenlenen yönetmelik esasları dahilinde, bütçeden ayrılacak ödenekler yoluyla verilecek düşük faizli kredilerle desteklenir.
Bir ortağın şahsi alacaklıları, ancak ortağa ait faiz ve gelir-gider farklarından hissesine düşen miktarı ve kooperatifin dağılmasında ona ödenecek payı haczettirebilirler.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, kooperatiflere ortak olmanın ve ortaklık paylarının temel kurallarını belirler. Özetle: Her ortak, kooperatife girerken en az bir ortaklık payı almak zorundadır. Ana sözleşmede üst sınır belirlenmek şartıyla bir ortak birden fazla pay da sahip olabilir. Bir ortaklık payının nominal değeri 100 Türk Lirasıdır; ancak bu değer, kooperatifin faaliyet alanına göre ilgili Bakanlıkça artırılabilir. Normal kooperatiflerde bir ortak en fazla 5.000 pay taahhüt edebilirken, kooperatiflerin üst kuruluşlarına (birlik, merkez birliği vb.) iştirak edenlerin en az 50 pay taahhüt etmesi gerekir. Sigortacılık yapan kooperatiflerde ise pay sınırı uygulanmaz ve pay değeri ilgili kurumun görüşü alınarak belirlenir. Ayrıca birden fazla pay tek bir ortaklık senedinde gösterilebilir.
Maddenin ikinci bölümü kooperatiflerin finansmanını ilgilendirir. Bankalar ve benzeri kuruluşlar, kooperatiflerin kredi taleplerini öncelikle karşılamakla yükümlüdür. Tarımsal amaçlı kooperatiflerin yatırım projeleri ise bütçeden ayrılan ödeneklerle düşük faizli kredilerle desteklenir. Son olarak, bir ortağın şahsi borçları nedeniyle alacaklılar, ancak ortağın kooperatiften doğan kâr payı, gelir-gider farkı ve tasfiye bakiyesi gibi haklarını haczedebilir; doğrudan kooperatif malvarlığına el koyamaz.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir esnaf veya işletme sahibi bir yapı kooperatifine ortak olacaksa, öncelikle kaç pay taahhüt edeceğini ve bu payların toplam değerini bilerek hareket etmelidir. Örneğin, bir konut yapı kooperatifinde 100 TL'lik bir pay ile ortak olmak mümkünken, ana sözleşmede birden fazla pay alınması zorunlu tutulmuşsa bu şarta uyulmalıdır. Tarım kooperatiflerinde düşük faizli kredi teşviklerinden yararlanabilmek için kooperatifin ilgili bakanlığın yönetmeliğine uygun şekilde proje başvurusu yapması gerekir.
Sicil ve tescil işlemleri açısından, ortaklık paylarının ana sözleşmede doğru gösterilmesi kritiktir. Kooperatif kuruluşunda veya sonradan ortak alımında, pay taahhüdünün noterde onaylı ortaklık senediyle belgelendirilmesi gerekir. SicilAI olarak sıkça karşılaştığımız bir konu; üst kuruluşa iştirak eden kooperatiflerin en az 50 pay taahhüdünü unutması veya sigorta kooperatiflerinin pay değerini kendilerinin belirlemesi gibi istisnaları gözden kaçırmasıdır.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Eksik pay taahhüdü: Üst kuruluşa iştirakte 50 payın altında taahhüt verilmesi, ortaklığın geçersiz sayılmasına yol açabilir.
- Pay değerinin güncellenmemesi: Bakanlıkça artırılan pay değerleri dikkate alınmadan yapılan işlemler, sermaye hesabında hatalara neden olur.
- Haciz riskinin yanlış uygulanması: Ortağın kooperatifteki aynî haklarına değil, sadece alacaklı olduğu kâr payı ve tasfiye payına haciz konulabilir; bu sınırın aşılması icra hukukuna aykırıdır.
- Senet düzenleme hataları: Birden çok payın tek senede gösterilmesi mümkündür; ancak senet üzerindeki pay adedi ile ana sözleşmedeki üst sınır uyumlu olmalıdır. Aksi hâlde ortaklık senedi geçersizlik iddiasıyla karşılaşabilir.
- Öncelikli kredi hakkının ihmal edilmesi: Kooperatiflerin kredi taleplerinin bankalarca öncelikle karşılanması zorunluluğu, doğrudan bir garanti değildir; ancak başvuru sürecinde bu maddeye dayanarak ilgili kurumlardan yazılı talep yapılması avantaj sağlar.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.