# Madde 24
Kooperatif Ortaklarinin Bilgi Edinme Hakki

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 24, kooperatif ortaklarının genel kurul öncesi ve sonrasında kooperatifin mali durumunu şeffaf biçimde inceleme hakkını düzenler. Bu bir kanun maddesi olduğundan, ortaklara tanınan hakların ve bu hakların sınırlarının çerçevesini çizer. Yönetim kurulu; yıllık faaliyet raporunu, bilançoyu, gelir-gider farkı hesaplarını ve denetçilerin 66. ve 69. maddelere uygun hazırladığı raporları, genel kurulun yıllık toplantısından en az 15 gün önce başlamak üzere bir yıl süreyle kooperatif merkezinde, varsa şubelerinde ve elektronik ortamda KOOPBİS'te ortakların tetkikine sunmak zorundadır.

İkinci fıkra, ortaklara KOOPBİS üzerinden genel kurula katılma hakkı olan ortakları gösteren listeye erişim yetkisi verilmesini öngörür. Üçüncü fıkra ise bu bilgi edinme hakkının anasözleşme veya kooperatif organ kararlarıyla bertaraf edilemeyeceğini veya sınırlandırılamayacağını açıkça hükme bağlar. Eklenen dördüncü fıkra, madde kapsamında elde edilen kişisel verilerin yalnızca iki amaçla kullanılabileceğini söyler: (1) ortakların kooperatif iş ve işlemlerinden haberdar olması, (2) kooperatif organlarında görev almak isteyen adayların diğer ortaklara ulaşabilmesi. Bu veriler 6698 sayılı KVKK'ya aykırı kullanılamaz, aktarılamaz veya işlenemez.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Somut bir senaryo üzerinden düşünelim: Bir tüketim kooperatifinin ortağı olan esnaf, genel kurulda oy kullanmadan önce yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunu ve bilançoyu incelemek ister. Eski uygulamada bu belgeler yalnızca kooperatif merkezinde fiziki olarak incelenebiliyordu; ortağın kooperatife gidip mesai saatleri içinde talepte bulunması gerekiyordu. Yeni düzenlemeyle belgeler KOOPBİS üzerinden elektronik ortamda bir yıl boyunca erişime açık tutulur. Böylece ortak, genel kurul öncesinde şehir değişikliği veya iş yoğunluğu nedeniyle fiziki olarak gidemese bile dijital ortamda raporları inceleyebilir, kooperatifin mali sağlığını değerlendirerek bilinçli oy kullanabilir.

Yönetim kuruluna aday olmak isteyen bir ortak ise listeden diğer ortakların iletişim bilgilerine erişerek kendini tanıtabilir, güven talebinde bulunabilir. SicilAI olarak bu noktada şunu önemle vurguluyoruz: Aynı listeden alınan bilgileri ticari bir ürün pazarlamak, başka kooperatife müşteri bulmak veya üçüncü kişilere satmak açıkça hukuka aykırıdır ve KVKK kapsamında ciddi para cezalarına, hatta adli yaptırımlara yol açabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• 15 gün kuralının ihlali: Genel kurul tarihi belirlenirken raporların KOOPBİS'e ve merkeze sunulması için gereken 15 günlük asgari süre hesap edilmezse, toplantı iptal veya ertelenme riskiyle karşılaşır; alınan kararlar butlanla sakatlanabilir.
• Belgelerin eksik veya geç yüklenmesi: Yalnızca bilanço yüklenip faaliyet raporu veya denetçi raporu yüklenmemesi, ortakların bilgi edinme hakkını ihlal eder ve denetim süreçlerinde aleyhe delil oluşturur.
• KVKK ihlalleri: KOOPBİS'ten alınan ortak listesinin e-posta/SMS ile genel duyuru dışında kullanılması, örneğin başka bir işletmeye müşteri toplamak için kullanılması, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi suçunu oluşturabilir.
• Hakkın sınırlandırılmaya çalışılması: Anasözleşmeye "ortaklar yalnızca toplantı günü raporları görebilir" şeklinde bir hüküm konulması veya yönetim kurulunun bu yönde karar alması kanuna açıkça aykırıdır; bu hüküm ve kararlar geçersizdir.
• Bir yıllık süreye uyulmaması: Belgelerin genel kuruldan birkaç hafta sonra sistemden kaldırılması, ortağın sonradan inceleme ve dava açma hakkını zedeler.