# Madde 50
Kooperatif Genel Kurulunda Oy Kullanma Yasağı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 50. maddesi, genel kuruldaki oy kullanma yasaklarını düzenler. Bu maddenin iki temel kuralı vardır:

Birinci kural: Kooperatifin işlerinin yürütülmesine herhangi bir şekilde katılmış olan kişiler, yönetim kurulunun ibra edilmesi ile ilgili oylamada oy kullanamaz. Yani yönetim kurulu üyeleri veya fiilen yönetim işlerine karışmış kişiler, kendi dönemlerinin ibra edilip edilmemesi oylamasında sandığa gidemez. Önemli bir istisna: denetçiler bu yasağa tabi değildir; denetçiler, yönetimi denetleyen taraf oldukları için ibra oylamasına katılabilirler.

İkinci kural: Hiçbir ortak; kendisi, eşi, üstsoyu (anne, baba, dede) veya altsoyu (çocuk, torun) ile kooperatif arasındaki kişisel bir işe veya davaya ilişkin görüşmelerde oy hakkını kullanamaz. Bu yasak yalnızca o gündem maddesiyle sınırlıdır; ortak diğer konularda oy kullanmaya devam edebilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir kooperatif ortağının aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olduğunu düşünelim. Genel kurulda yönetim kurulunun ibra edilip edilmediği oylanırken bu kişi oy kullanamaz; ancak bütçe onayı, yeni üye kabulü gibi diğer maddelerde oy hakkı devam eder. Uygulamada en çok karıştırılan nokta, yönetim kurulu üyesinin toplantıdan tamamen çıkarılması gerektiği yönündeki yanlış anlamadır. Madde sadece oylamaya katılmayı yasaklar; müzakere sırasında açıklama yapması, soru sorması engellenmez.

İkinci senaryo: Bir ortak, kooperatifle kendi şirketi arasında bir satış sözleşmesi yapmıştır. Genel kurulda bu sözleşmenin onaylanması veya tasfiyesi görüşülürken bu ortak oy kullanamaz. Aynı şekilde ortağın eşi veya çocuğu ile kooperatif arasında açılmış bir dava varsa, dava hakkında alınacak kararlarda da oy hakkı kilitlenir.

Sicil tescil işlemleri bakımından kritik olan husus şudur: Bu yasaklara aykırı olarak alınan genel kurul kararları, butlan veya iptal yaptırımıyla karşılaşabilir. Bir genel kurul tutanağı hazırlanırken hangi maddede kimlerin oy kullanamayacağının açıkça belirtilmesi gerekir. SicilAI olarak, özellikle ibra maddelerinde toplantı başkanının bu yasağı titizlikle uygulamasını ve hazirun cetveline işlemesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Kendi ibra oylamasına katılmak: Yönetim kurulu üyelerinin veya kooperatif işlerine fiilen katılmış kişilerin ibra oylamasında oy kullanması, kararın iptali davasına zemin hazırlar.
• Denetçilerin yanlışlıkla oy hakkından mahrum bırakılması: Denetçilerin bu oylamaya katılabileceği unutulmamalı; aksi halde denetçilerin oyu geçersiz sayılırsa karar nisabı etkilenebilir.
• Akrabalık ilişkisinin eksik tespiti: Yalnızca eş değil; üstsoy ve altsoy da yasağa dahildir. Kayınvalide, damat gibi yansoy hısımları bu kapsamda değildir, bu ayrım gözetilmelidir.
• Toplantı başkanının görevi ihmal etmesi: Toplantı başkanı, oy kullanma yasağını hatırlatmaz veya itirazlara rağmen oylamaya devam ederse, yönetim kurulu üyeleri kişisel olarak sorumlu tutulabilir.
• Yasağın genel kurulun tamamına yayılması: Yalnızca ilgili gündem maddesi için geçerli olan yasağın, ortağın tüm toplantıdaki oy hakkını kısıtladığı şeklinde yorumlanması da hukuka aykırıdır.