# Madde 64
Kooperatif Yönetim Kurulu Azil Yetkisi ve Tazminat Hakları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 64. maddesi, kooperatif yönetim kuruluna çok geniş bir "azil" (görevden alma) yetkisi tanımaktadır. Bu maddeye göre yönetim kurulu; işlerin görülmesi için görevlendirdiği kişileri, atadığı müdürleri, temsilcileri ve vekilleri herhangi bir süreye veya gerekçeye bağlı olmaksızın istediği anda görevden alabilir. Burada kritik nokta, azil yetkisinin tek taraflı ve koşulsuz olarak kullanılabilmesidir. Yani yönetim kurulunun, görevlendirdiği kişiyi işten çıkarmak için bir "haklı sebep" gösterme zorunluluğu yoktur. Ancak maddenin ikinci fıkrası önemli bir güvence getirmektedir: İşten çıkarılan kişilerin tazminat isteme hakları saklıdır. Bu, görevden alınan kişinin haksız yere mağdur edilemeyeceği, sözleşmesinden doğan maddi haklarını talep edebileceği anlamına gelir. Kooperatif ortakları ve yöneticiler açısından bu madde, yönetimde esneklik sağlarken, görevlendirilen profesyoneller açısından da güvence oluşturan dengeli bir düzenlemedir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir kooperatifin yönetim kurulu, genel kurulda belirlenen politikalar doğrultusunda kooperatifi yönetir. Bu süreçte profesyonel bir müdür atanabilir, dışarıdan danışmanlar tutulabilir veya bazı işler için vekiller görevlendirilebilir. Diyelim ki bir kooperatif, inşaat projesini yürütmesi için bir müdür atadı. Müdürün performansı yönetim kurulunu tatmin etmezse veya stratejik bir değişiklik gerekirse, yönetim kurulu bu müdürü derhal görevden alabilir. Örneğin, kooperatifin mali durumunda beklenmedik bir bozulma yaşanırsa ve yönetim kurulu müdürün harcama politikalarını riskli bulursa, müdürü aynı hafta içinde işten çıkarabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken şey, müdürün iş sözleşmesinde veya görevlendirme protokolünde belirlenen ücret, tazminat ve diğer haklarının ödenmesidir. Sicil işlemleri açısından ise, görevden alma kararının yönetim kurulu toplantı tutanağına geçirilmesi ve ilgili ticaret sicili müdürlüğüne bildirilmesi gerekir. Özellikle kooperatif adına imza yetkisi olan müdürlerin görevden alınması durumunda, sicil kayıtlarının güncellenmesi ve üçüncü kişilere karşı ilan edilmesi büyük önem taşır. Bu işlemleri takip ederken, SicilAI platformu üzerinden güncel mevzuat ve içtihat bilgilerine ulaşarak süreçlerinizi eksiksiz yönetebilirsiniz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Tazminat yükümlülüğünün göz ardı edilmesi: Yönetim kurulları sıklıkla azil yetkisini kullanırken iş sözleşmesindeki ihbar süreleri ve kıdem tazminatı gibi yükümlülükleri hesaplamayı unutur. Bu durum kooperatif aleyhine icra takibi ve davalarla sonuçlanabilir.
• Sicil kayıtlarının gecikmeli güncellenmesi: Görevden alınan müdürün veya temsilcinin imza yetkisi, ticaret sicilinden zamanında silinmezse, bu kişinin üçüncü kişilerle yapacağı işlemler kooperatifi bağlayabilir ve ciddi hukuki sorumluluk doğurabilir.
• Geçersiz toplantı kararları: Azil kararının yönetim kurulu toplantısında kanuna ve ana sözleşmeye uygun şekilde alınmaması, kararın butlanına yol açar. Toplantı nisabına dikkat edilmemesi ve karara katılmayan üyelerin muhalefet şerhlerinin yazdırılmaması sık yaşanan hatalardandır.
• Görevden alınan kişinin yetkilerini kötüye kullanması: Azil kararı resmi olarak tebliğ edilmeden ve sicil ilanı yapılmadan önce, görevden alınan kişi kooperatif adına borç altına girebilir. Bu nedenle azil kararının ivedilikle ilgili yerlere bildirilmesi gerekir.