# Madde 78
Kooperatif Birlikleri Genel Kurul Temsilci Sayısı Sınırı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 78. maddesi; kooperatiflerin üst kuruluşları olan birlikler, merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği'nin genel kurullarında temsil edilme usulünü düzenler. Kural oldukça nettir: Bu kuruluşların ana sözleşmelerinde, kendi genel kurullarını oluşturacak üye kooperatiflerin, birliklerin veya merkez birliklerinin temsilci sayıları belirlenirken "ortak sayısına göre 5 kişiyi geçmemek" şartı aranır. Yani her 5 ortak için en fazla 1 temsilci gönderilebilir; bu oranın üzerinde temsilci belirlenemez. Örneğin 100 ortağı olan bir kooperatif, birliğin genel kuruluna en fazla 20 (100 ÷ 5 = 20) temsilci gönderebilir. Madde, büyük ortaklıklı kooperatiflerin üst birlikte orantısız güç kazanmasını engelleyerek, küçük kooperatiflerin de dengeli temsil hakkını korur. Bu bağlayıcı sınır, ana sözleşmelerde aksi yönde düzenleme yapılmasına izin vermez.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir kooperatif, üyesi olduğu birliğin genel kuruluna katılacağında, öncelikle birlik ana sözleşmesindeki temsilci sayısı kuralına bakılır. Diyelim ki bir tarım satış kooperatifi, bölge birliğine üye ve 250 ortağı var. Birlik anasözleşmesi "her 10 ortak için 1 temsilci" demişse, bu kooperatif 25 temsilci çıkarabilecek gibi görünse de, 78. madde gereği 250 ÷ 5 = 50 kişiye kadar izin verse de genele bakıldığında asıl sınır anasözleşmedeki düzenlemedir. Ancak anasözleşme kuralı 5 kişiyi aşan bir temsil oranı öngörüyorsa (örneğin "her 3 ortak için 1 temsilci" gibi), bu hüküm kanuna aykırı olur ve uygulanamaz. Sicil işlemlerinde bu husus önem taşır; çünkü genel kurul toplantılarının geçerliliği, temsilci sayılarının mevzuata uygunluğuna bağlıdır. Sicil müdürlükleri, anasözleşme değişikliklerini tescil ederken bu maddeyi dikkate almalıdır. SicilAI olarak, kooperatiflerin üst kuruluşlarla ilişkilerinde bu temsil limitlerini önceden hesaplamalarını ve ana sözleşmelerini buna göre güncellemelerini öneririz. Uygulamada bir kooperatif, birden fazla birliğe üyeyse her birlik için aynı hesap bağımsız yapılır; ortak sayısı birliğe bildirilen üye listesindeki güncel ortak sayısıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Anasözleşmeye 5 kişilik sınırı aşan temsilci oranı yazmak: Bu durum, genel kurul kararlarının butlanına veya iptal davasıyla karşılaşılmasına yol açabilir. Kanun emredici nitelikte olduğundan, sözleşmedeki aykırı hüküm geçersizdir.
• Ortak sayısında değişiklikleri güncellememek: Bir kooperatifin ortak sayısı azaldığı veya arttığı halde birliğe eski sayıyla temsilci bildirilmesi, oylama sonuçlarının iptaline neden olabilir. Temsilci sayısı, genel kuruldan hemen önceki güncel ortak sayısına göre hesaplanmalıdır.
• Beş kişi hesabında ortak sayısının yanlış bölünmesi: 5'e bölme işleminde küsurat çıkabilir. Örneğin 13 ortağı olan bir kooperatif en fazla 2 temsilci gönderebilir (13 ÷ 5 = 2,6; küsurat atılır, tam sayı 2 alınır). Bu hesap hatası yapılırsa fazladan temsilci genel kurula katılabilir.
• Üst birlik genel kurulunda temsilci listesinin tescile bildirilmemesi: Bazı uygulamalarda seçilen temsilcilerin ve yedeklerinin süresinde noter onaylı liste olarak tescil edilmesi gerekir. Bu prosedür atlanırsa temsilciler toplantıya alınmayabilir.