# Madde 8
KOOPBİS Veri Aktarım Yükümlülüğü ve Cezaları
Resmi Kanun Metni
(Ek:21/10/2021-7339/18 md.)
KOOPBİS, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde kurulur. İlgili bakanlıklar, sistemin kurulum sürecinde kendi sistemlerindeki verileri aktarmakla, uygulamaya geçtikten sonra da kooperatif ve üst kuruluşlarınca yapılan veri girişlerini takip etmekle sorumludurlar.
(Değişik cümle:26/1/2023-7435/2 md.) Kooperatif ve üst kuruluşları yönetim kurulu üyeleri, kooperatifin; ticaret sicili kayıtlarını, fınansal tablolarını, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporlarını, genel kurul toplantı evrakını, ortaklarının kimlik, iletişim, pay ve ödemelerine ilişkin bilgilerini KOOPBİS’in kurulmasını müteakip bir yıl içinde KOOPBİS’e aktarmakla yükümlüdür. (Ek cümle:26/1/2023-7435/2 md.) Bu süre Ticaret Bakanlığınca altı aya kadar uzatılabilir. (Ek cümle:23/5/2024-7511/1 md.) Buna rağmen geçiş sürecinin tamamlanamadığının tespit edilmesi halinde Ticaret Bakanlığınca birer yıl olmak üzere iki defa daha süre uzatımı yapılabilir. Bu süreçte kooperatifler ve üst kuruluşları, genel kurul toplantısına katılma hakkını haiz ortakları gösteren listeleri bu madde yürürlüğe girmeden önceki hükümlere göre almaya devam ederler. (Ek cümle:23/5/2024-7511/1 md.) Bu süre sona erinceye kadar kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları hakkında, 24 üncü ve ek 5 inci maddelerde yer alan KOOPBİS yükümlülüğüne aykırı davranmaları nedeniyle ek 2 nci maddenin birinci fıkrasının (1) ve (4) numaralı bentlerinde yer alan hükümler uygulanmaz.
Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, ek 2 nci maddenin birinci fıkrasının (4) numaralı bendi uyarınca idari para cezası ile cezalandırılırlar.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu düzenleme, kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının (birlik, merkez birliği vb.) bilgilerinin elektronik ortamda toplandığı KOOPBİS (Kooperatif Bilgi Sistemi) geçiş sürecini ve bu süreçteki sorumlulukları belirliyor. Kısaca ifade etmek gerekirse: KOOPBİS kurulduktan sonra kooperatif yönetim kurulu üyeleri, kooperatife ait ticaret sicili kayıtlarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, genel kurul toplantı evrakını ve ortakların kimlik, iletişim, pay ile ödeme bilgilerini bir yıl içinde sisteme aktarmakla yükümlüdür.
Kanun koyucu, bu süreyi esnetme yetkisini Ticaret Bakanlığı'na vermiştir. Bakanlık önce süreyi altı aya kadar uzatabilir; 2024'te yapılan değişiklikle bu uzatma yetkisine iki kez birer yıl daha eklenmiştir. Ayrıca geçiş süreci boyunca genel kurul toplantısına katılacak ortakların listeleri, eski usule göre hazırlanmaya devam edilebilecektir. Bu da fiilen kooperatif genel kurullarının aksamamasını sağlamaktadır. Yine bu geçiş süresi boyunca KOOPBİS'e veri aktarmayan yönetim kurulu üyeleri ve memurları hakkında bazı idari para cezası hükümleri uygulanmayacaktır. Ancak bu istisna kalıcı değildir; süre sona erdikten sonra asıl cezai sorumluluk gündeme gelecektir.
İş dünyası açısından kritik nokta şudur: Yükümlülük kooperatif tüzel kişiliğine değil, doğrudan yönetim kurulu üyelerine verilmiştir. Bu nedenle her kooperatif yöneticisi, veri aktarımının zamanında ve eksiksiz yapılmasından kişisel olarak sorumludur.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir kooperatifin yönetim kurulu başkanı olduğunuzu düşünün. KOOPBİS sistemine aktarmanız gereken veriler yalnızca ortak listesinden ibaret değildir; genel kurulda alınan kararlar, finansal tablolar, faaliyet raporları ve hatta ortakların ödeme geçmişleri de sisteme işlenmelidir. Süreç pratikte şöyle işler:
- Öncelikle Ticaret Bakanlığı'nın KOOPBİS'e ilişkin duyurularını takip etmeniz gerekir.
- Mevcut verilerinizi dijital ortama taşıyıp sisteme uygun formatta yükleyecek şekilde hazırlık yapmalısınız.
- Aktarım sırasında ortağın kimlik bilgisi, pay adedi, ödenmiş/ödenmemiş pay tutarı gibi alanların doğru girildiğinden emin olmalısınız.
- Geçiş sürecinde genel kurul yapacaksanız, katılım listelerini madde yürürlüğe girmeden önceki hükümlere göre hazırlayarak toplantıya devam edebilirsiniz.
Ticaret Bakanlığı, altı aylık ek süreyi kullandıktan sonra geçişin tamamlanamadığını tespit ederse, birer yıllık iki ek süre daha verebilir. Bu nedenle süreleri pasif beklemek yerine veri girişinizi erkenden tamamlamanız en doğrusudur. SicilAI gibi dijital araçlar, bu tür yükümlülüklerin takibini kolaylaştırarak süre kaçırma riskini azaltabilir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Süre kaçırma riski: Uzatma süreleri iyi takip edilmezse, süre sonunda ikinci fıkradaki yükümlülüğü yerine getirmeyen yönetim kurulu üyeleri hakkında ek 2. madde uyarınca idari para cezası uygulanır. Bu ceza kişiseldir ve kooperatifin mal varlığından karşılanmayabilir.
- Eksik veya hatalı veri girişi: Sisteme yalnızca birkaç belge yüklemek yetmez; tüm belgelerin ve bilgilerin eksiksiz olması gerekir. Örneğin genel kurul tutanağını yükleyip finansal tabloyu yüklememek de yükümlülüğün ihlali sayılabilir.
- Güncelleme sorumluluğu: Ticaret sicili kayıtlarındaki değişiklikler, ortak pay devirleri veya iletişim bilgisi güncellemeleri KOOPBİS'e işlenmezse, ilerleyen denetimlerde cezai yaptırımla karşılaşabilirsiniz.
- Cezasızlık döneminin geçici olduğunun unutulması: Geçiş süresi boyunca bazı ceza hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlenmiş olsa da bu istisna, süre sona erdiğinde ortadan kalkar. Özellikle 24. ve ek 5. maddedeki KOOPBİS'e ilişkin zorunluluklar, süre bitiminden itibaren yeniden tam olarak uygulanır.
- Genel kurul listelerindeki yöntem değişikliği: Geçici dönemde eski usule göre ortak listesi düzenleyebilirsiniz; ancak bu uygulama süresiz değildir. Süre bittiğinde KOOPBİS'teki kayıtlar esas alınacağından, listenin sisteme uygun şekilde güncellenmemesi genel kurulun geçerliliğini tartışmalı hale getirebilir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.