# Madde 99
Kooperatif Uyuşmazliklarinda Ticari Dava Rejimi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nda düzenlenen konulardan kaynaklanan hukuk davalarının tamamını “ticari dava” sayar. Kanun koyucu burada tarafların kim olduğuna değil, uyuşmazlığın kaynağına bakılacağını söyler. Yani bir davada taraf olan kişi tacir olsun veya olmasın, örneğin sıradan bir tüketici veya çiftçi olsun, dava yine ticari dava kabul edilir. Bunun en önemli sonucu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olmasıdır. Ayrıca bu davalarda basit muhakeme usulü uygulanır. Basit yargılama usulü, yazılı yargılama usulüne göre daha sade ve hızlı işleyen bir süreçtir; duruşmalarda tarafların sözlü açıklamaları ön plandadır, dilekçeler ve ön inceleme aşaması daha esnek ilerler. Bu madde sayesinde kanunun içerdiği tüm uyuşmazlıklar için tek tip bir mahkeme ve usul belirlenerek uygulama birliği sağlanmıştır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir kooperatif ortağı olan esnaf, genel kurul kararının iptalini istiyor. Bu esnafın tacir olup olmaması hiç önemli değildir; dava Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmalıdır. Aynı şekilde kooperatif ile ortağı arasındaki aidat alacağı, ortaklıktan çıkarma veya ihraç kararlarına itiraz, kooperatif yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu gibi uyuşmazlıklar da bu kapsamdadır. Öte yandan, ticari dava sayılmanın pratikteki en kritik sonucu zorunlu arabuluculuk şartıdır. Ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; aksi halde dava usulden reddedilir. Bu nedenledir ki kooperatiften doğan birçok alacak ve tazminat davasında da önce arabuluculuk sürecinin işletilmesi gerekir. SicilAI olarak işletme sahiplerine özellikle hatırlatıyoruz: Madde 99’u bilmeden dava açan pek çok kişi, arabuluculuk başvurusu yapmadığı için dava kapısından geri dönmektedir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Yanlış mahkemede dava açılması: Bu uyuşmazlıklar ticari dava sayıldığı için genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan davalar görevsizlik nedeniyle reddedilebilir.
• Zorunlu arabuluculuğun atlanması: Ticari dava niteliği nedeniyle dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadan dava açılırsa, dava dilekçesi usulden reddedilir ve ek masrafa katlanılırsınız.
• Tacir olmama gerekçesiyle itiraz edilmesi: Tarafların tacir olmaması, davanın ticari dava sayılmasına engel değildir. Bu defa davayı tüketici mahkemesinde açma girişimi görevsizlikle sonuçlanır.
• Basit muhakeme usulüne uygun hareket edilmemesi: Duruşma davetiyeleri, beyan süreleri ve delil sunma aşamaları yazılı yargılama usulünden farklıdır. Süreleri kaçırmanız durumunda iddia veya savunmanız geniş ölçüde kaybolabilir.