# Madde 13
Liman Dolgu Arazileri Özel Kanunlara Tabi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu hüküm, tapu siciline konu olacak her arazinin genel kadastro kurallarıyla tescil edilmeyeceğini ortaya koyar. Devlet, il özel idaresi veya belediye tarafından; liman, dalgakıran yapımı, kıyı temizliği ya da deniz taraması gibi kamu yatırımları sonucunda denizden veya gölden yeni bir kara parçası kazanılırsa, bu taşınmazlar 2644 Sayılı Tapu Kanunu'nun olağan tescil hükümlerine değil, o işle ilgili özel kanunlara tabidir. Diğer bir deyişle, kamu eliyle denizin doldurulmasıyla oluşan arazi otomatik olarak devletin genel hükümlerle sattığı ya da vatandaşın edinebildiği sıradan bir gayrimenkul hâline gelmez. Bu tür arazilerin akıbeti; Kıyı Kanunu, Limanlar Kanunu ve ilgili diğer mevzuattaki kurallara bırakılmıştır. Bu alanlar çoğunlukla kamu yararına tahsisli kalır, özel mülkiyete ancak açık bir yasal düzenleme ile konu olabilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir müteahhitlik firması düşünün: Belediyenin ihalesiyle kıyıda dolgu yaparak yeni bir ticaret alanı ya da marina inşa ediyor. Şirket, bu yeni oluşan zemini kendi üzerine tapuya tescil ettirmek istediğinde tapu müdürlüğü, madde 13'ü gerekçe göstererek işlemi durdurabilir. Çünkü bu arazi, genel tapu mevzuatının değil; ilgili özel kanunun (örneğin Kıyı Kanunu veya liman tesislerine dair mevzuat) izin ve tahsis rejimine tâbidir. Şirketin bu alanı kullanabilmesi için Hazine veya ilgili kamu kurumundan kullanma izni, irtifak hakkı ya da özel kanunlarda yazılı biçimde tahsis alması gerekir. Aynı durum, liman genişletme çalışması yapan bir liman işletmecisi için de geçerlidir: Tarama sonucu biriken malzeme ile oluşan kara parçasının mülkiyeti kendiliğinden işletmeciye geçmez. Sicil işlemlerinden önce mutlaka ilgili özel kanunun aradığı idari izinler ve Kurum görüşleri tamamlanmalı; doğru sicil esası da SicilAI platformundaki uzman değerlendirmeleriyle teyit edilmelidir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Kıyıda dolgu veya tarama ile oluşan araziyi "sahipsiz ya da işgal edilebilir" sanarak yatırım yapmak, telafisi güç maddi kayıplara yol açar.
• Bu arazilerin tapuda cins tashihi ve tescilini genel hükümlerle talep etmek, tapu müdürlüğü tarafından reddedilir; zaman ve harç kaybı yaşanır.
• Özel kanunlarda öngörülen kiralama, tahsis veya irtifak hakkı süreçleri atlanarak resen kullanıma başlanırsa, kamu kurumları yıkım ve idari para cezası uygulayabilir.
• Belediye ve il özel idaresi yatırımlarında bile mülkiyet Hazine'de kalabileceğinden, tapu araştırması yapılmadan satın alma veya ortaklık sözleşmesi imzalanmamalıdır.
• Bu alanların sonradan özel kanunlarla satışa veya tahsise açılması hâlinde dahi, imar mevzuatı ve kıyı kenar çizgisi koruma bandına ilişkin yasaklar ayrıca kontrol edilmelidir.