# Madde 21
Kapanmış Yollar ve Yol Fazlalarının Tescili

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Kadastro çalışmaları sırasında ortaya çıkan veya sonradan kullanıma kapatılan yolların mülkiyetinin kime ait olacağını düzenleyen bu madde, kamuya ait taşınmazların tescilini açıklıyor. Normal şartlarda bir taşınmaz, üzerinde fiilen kullanılmayan eski bir yol varsa ya da yol fazlası denilen, planlanan yol güzergâhından arta kalan şerit şeklindeki alanlar bulunuyorsa, bu yerler özel şahıslara değil; doğrudan köy tüzel kişiliğine veya belediyeye tapuda kaydedilir. Örneğin eski bir köy yolunun kullanımdan kalkması hâlinde o güzergâh, köyün malı olur. Ek fıkra ile ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü'nün aktif olarak kullandığı kadastral yolların Hazine adına tescil edileceği belirtilmiş. Yani bir yol güvenlik birimlerinin tasarrufunda ise köy veya belediye değil, doğrudan Hazine mülkiyet kazanır. Bu düzenleme, kamu mallarının toplum yararına korunmasını ve belirsizliğin önlenmesini amaçlar.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket ya da esnaf, yatırım yapacağı arsayı araştırırken bu maddenin varlığını mutlaka göz önünde bulundurmalıdır. Diyelim ki bir işletme sahibi, büyümek için bitişikteki boş alanı satın almak istiyor. Ancak bu alanın bir kısmı kapanmış eski bir yol veya yol fazlası ise tapu kütüğünde bu yerin köy/belediye adına kayıtlı olduğu görülür. Bu tür kamuya ait taşınmazlar, Medeni Kanun ve Tapu Kanunu uyarınca özel mülkiyete konu olamaz; yani işletme sahibi burayı satın alamaz. Yapılacak tek şey, imar planı değişikliği veya belediyenin ihalesi gibi prosedürleri beklemesidir. Özellikle organize sanayi bölgesi, lojistik deposu veya ticaret merkezi kurmak isteyen girişimciler, arsa seçiminde kadastro paftalarını ve kadastro müdürlüğünün düzenlediği yol terk/ihdas belgelerini incelemeden sözleşme yapmamalıdır. SicilAI üzerinden yapılan güncel tapu ve kadastro sorgulamalarıyla bu tür kamusal nitelikli taşınmazların durumunu kontrol etmek olasıdır. Ayrıca güvenlik kurumlarının kullandığı alanların Hazine adına tescil edildiğini bilmek, özellikle kamu ihalelerinde iş alan müteahhitlerin sınır ihtilafları yaşamaması için kritiktir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Kadastral yol ile imar yolunu karıştırma: Yol fazlası olarak görünen yerler bazen imar planında yeşil alan veya otoparka dönüştürülmüş olabilir; bu nedenle güncel imar durum belgesi alınmadan işlem yapılmamalıdır.
• Kamusal niteliği göz ardı etme: Kapanmış yolların tapuda köy/belediye adına kayıtlı olduğu unutularak satın alınmaya çalışılması, ileride tapu iptali ve tazminat davalarına yol açar. Özel mülkiyete geçmeyeceği bilinmeli.
• Güvenlik alanları ile ilgili sorunlar: TSK, Jandarma, Sahil Güvenlik veya Emniyet kullanımındaki yollar için köy/belediye ile Hazine arasında yetki çatışması yaşanabilir. Bu durumda maddenin ek fıkrası önceliklidir, buna dikkat edilmelidir.
• Tecavüz riski: Yol olduğu bilinmeyen taşınmazlara işletme binası veya çit yapılması, belediyenin ya da köyün mülkiyet hakkına tecavüz oluşturur ve kaçak yapı yıkımı ile karşılaşılabilir.
• Süreç başvurularında adres yanlışlığı: Bu tür talepler tapu müdürlüğü yerine, kadastro müdürlüğü veya ilgili idareye yapılması gereken başvuruları gerektirir. Yanlış kuruma giden dilekçeler zaman kaybettirir.