# Madde 9
İzinsiz Doldurulan Yerlerin Tescil Şartları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, 2644 Sayılı Tapu Kanunu kapsamında izinsiz doldurulan yerlerin (örneğin; deniz, göl, dere yatağı veya kamuya ait bir alanın üzerinin toprak, hafriyat veya molozla doldurularak kuru arazi haline getirilmesi) tapuya tescil edilebilmesinin yolunu düzenler. Maddeye göre, bir kişi herhangi bir yetkiden izin almadan bir alanı doldurmuşsa ve bu dolgu işlemi; ilgili devlet daireleri (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Belediye, DSİ vb.) ve heyetler tarafından "tescilinde mahzur yoktur" şeklinde onaylanırsa, o kişi doldurduğu yerin tapusunu alabilir. Ancak bunun tek şartı vardır: Doldurulan yerin, doldurulduğu haldeki güncel değerinin (arsa/arazi rayiç bedelinin) onda birini devlete ödemek. Yani devlet, kaçak yapılan dolguyu af niteliğinde bir düzenlemeyle, bedelin %10'u karşılığında zilyetlikten mülkiyete geçiriyor. Burada altı çizilmesi gereken nokta, kanunun bu hakkı otomatik vermemesidir; ön koşul, idari makamların bu dolgunun kamu düzenine, çevreye veya imar planına aykırı olmadığını onaylamasıdır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Özellikle kıyı bölgelerinde veya taş ocakları, hafriyat firmaları ve inşaat şirketleri için kritik bir maddedir. Bir müteahhit veya sanayici, arsasının deniz tarafındaki boşluğu doldurarak ek bir depolama alanı veya otopark kazanmışsa ve bu dolgu yıllar önce yapılmışsa, bu madde sayesinde bu alanı kanuni hale getirebilir. Ticari hayatta süreç şu şekilde ilerler: Öncelikle tapu müdürlüğüne veya ilgili belediyeye başvuru yapılır, alanın imar durumu ve kadastro haritası incelenir. Devlet kurumlarından "sakınca yoktur" yazısı alındıktan sonra tapu müdürlüğü bilirkişi marifetiyle doldurulmuş haldeki güncel değeri tespit eder. Bu değerin %10'u ödendiğinde, tapu kütüğünde ilgili kişi adına tescil gerçekleştirilir. Burada dikkat edilmesi gereken, ödenecek bedelin dolgu yapılmadan önceki değil, dolgu sonrası oluşan değerin %10'u olduğudur. Bu da deniz kıyısı doldurulan bir arsada, dolgu sonrası değer çok yüksekse, ödenecek tutarın da ciddi bir meblağ olabileceği anlamına gelir. SicilAI platformunun danışmanlık modüllerinde de sıkça vurgulandığı üzere; bu süreçte işlem dosyasının eksiksiz hazırlanması ve idari yazışmaların takibi, tüccarın mağdur olmaması için hayati önem taşır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• İdari onay alınamaması: İlgili daire ve heyetler (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Belediye, DSİ) dolgunun kamu yararına aykırı olduğunu veya kıyı kenar çizgisi, sit alanı ya da su havzası koruma bandı kapsamında kaldığını belirlerse tescil talebi reddedilir. Bu durumda yapılan dolgu için hem cezai işlem hem de eski hale iade (dolgunun kaldırılması) riski gündeme gelir.
• Değer tespitine itiraz: Devletin belirlediği doldurulmuş alan değerinin yüksek tutulması halinde ödenecek %10'luk bedel, işletme sermayesini zorlayabilir. Değer tespitine süresi içinde itiraz edilmezse bedel kesinleşir ve icra takibi başlatılabilir.
• Üçüncü kişilerin hak iddiası: Dolgu yapılan alanın bir kısmı başka birinin özel mülkiyetinde ise veya işgal kadastral hatalardan kaynaklanıyorsa, tescil sırasında 'olağanüstü zamanaşımı' veya 'zilyetlik' itirazları çıkabilir. Bu da tapu iptal davalarına ve tazminat yükümlülüklerine neden olabilir.
• Kaçak dolgunun tespit edilmesi: Bu madde, başvuru yapılmadan önce kaçak dolgunun devlet tarafından tespiti halinde doğrudan idari para cezası uygulanmasının önüne geçmez. Yani tescil talebi, cezai süreç başlamadan önce yapılmalıdır; aksi halde madde kapsamındaki %10'luk ödeme ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.