# MADDE 10
Öneri ve Kabulün Geri Alınması

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 10, bir sözleşme görüşmesinde taraflardan birinin yaptığı önerinin (icap) veya kabulün geri alınması durumunda hangi hâllerde geçerli olacağını düzenler. Kural şudur: Eğer geri alma açıklaması, önerinin karşı tarafa ulaşmasından önce veya aynı anda ulaşırsa, öneri hiç yapılmamış sayılır. Ayrıca geri alma açıklaması daha sonra ulaşsa bile, karşı taraf öneriyi henüz öğrenmeden bu geri almayı öğrenmişse yine aynı sonuç doğar. Yani önemli olan, muhatabın öneriyi görüp güven duygusuyla harekete geçmeden önce, geri alma iradesinin onun bilgi alanına girmiş olmasıdır. Bu kural kabul beyanı için de aynen geçerlidir. Kabulünüzü geri aldığınızda ve bu geri alma, kabulden önce veya aynı anda ulaşırsa, sözleşme kurulmamış olur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Örneğin bir şirket, bir tedarikçiye e-postayla ürün teklifi gönderir. Arkasından fiyat listesinde hata yaptığını fark eder ve aynı gün "önceki teklifimizi geri alıyoruz" diye bir e-posta daha yollar. Eğer bu ikinci e-posta, tedarikçi ilk teklifi okumadan ulaşırsa, teklif hiç yapılmamış sayılır ve tedarikçi daha sonra "kabul ediyorum" dese bile sözleşme kurulmaz. Tersi durumda, tedarikçi önce teklifi okur, sonra geri alma mesajını görürse, teklifin geçerliliği konusunda tereddüt oluşur; işte bu noktada madde, öğrenme anını esas alarak güven ilkesini korur. Sicil işlemlerinde de özellikle noter onaylı ihtarnameler, taahhütlü mektuplar veya e-posta yoluyla yapılan bildirimlerde bu zamanlama kuralları büyük önem taşır. SicilAI olarak sıkça karşılaştığımız uyuşmazlıklarda, tarafların "ben daha kabul etmeden geri aldım" savunması ancak bu madde kapsamında ispat edilebilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Geri alma beyanının süresi: Telefonla yapılan öneride hemen geri alınmazsa, karşı taraf öneriyi derhal öğrenir ve kabul yetkisi doğar; bu nedenle sözlü görüşmelerde geri alma çoğu zaman imkânsız hâle gelir.
• İspat eksikliği: Geri alma açıklamasının öneriden önce ulaştığı kanıtlanamazsa, mahkemede öneri geçerli kabul edilir. Bu yüzden yazılı ve tarihli bildirim kullanılmalıdır.
• E-posta gecikmesi: Aynı gün içinde art arda gönderilen e-postalarda sunucu gecikmesi, geri almanın öneriden sonra ulaşmasına neden olabilir; bu da sözleşmenin kurulması riskini doğurur.
• Kabulün geri alınmasında da aynı kural geçerli olduğundan, kabul beyanından hemen vazgeçilse bile karşı taraf kabulü öğrenmişse sözleşme kurulmuş sayılır; bu durumda ancak sözleşmeden dönme hükümleri gündeme gelir.