# MADDE 101
Birden Çok Borçta Ödemenin Mahsubu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 101. maddesi, aynı alacaklıya birden fazla borcu bulunan bir borçlunun yaptığı ödemenin hangi borca sayılacağını düzenler. Günlük hayatta bir esnaf veya şirket sahibi aynı tedarikçiye, aynı bankaya ya da aynı müşteriye birden çok fatura, kredi veya cari hesap borcu taşıyabilir. Para ödendiğinde bu ödeme acaba hangi borcu kapatır? Kanuna göre irade serbestisi önce borçludadır: Borçlu, ödeme gününde alacaklıya açıkça “Bu ödemeyi şu borca mahsup et” diyebilir. Borçlu bu bildirimi yapmazsa, belirleme yetkisi alacaklıya geçer; alacaklının makbuzda gösterdiği borç ödenmiş sayılır. Ancak borçlu, bu gösterime derhâl itiraz ederse alacaklının seçimi geçerli olmaz. Kısacası madde, borçluya öncelikli bir koruma sağlar; fakat bu koruma, bildirim ve itiraz sürelerine uyulması koşuluna bağlıdır. Faiz oranları, zamanaşımı, rehin, kefalet ve icra takipleri açısından bu tercih büyük sonuçlar doğurur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Somut senaryoyla anlatalım: Bir esnafın tedarikçisine üç ayrı borcu var; biri eski ve zamanaşımına yaklaşmış, biri kefaletle güvence altına alınmış, biri de icra takibine konu olmuş durumda. Esnaf toplu bir ödeme yaparken dekont açıklamasına “İcra takipli borca mahsuben” yazarsa, ödeme o borca sayılır ve takip sona erebilir. Açıklama yapılmazsa alacaklı, makbuzda ödemeyi istediği borca gösterir; esnaf derhâl itiraz etmezse artık o borç ödenmiş kabul edilir. Örneğin alacaklı, ödemeyi zamanaşımına yaklaşan borca sayarsa esnaf zamanaşımı def’ini kaybedebilir. Sicil kayıtları açısından da hangi borcun kapatıldığı önemlidir; kapatılan borca bağlı takip ve gecikme kayıtları güncellenir. SicilAI olarak önerimiz: her ödeme talimatında mutlaka açıklama bulundurun, makbuzu hemen kontrol edin ve hatalı bir mahsup gördüğünüzde e-posta veya ihtarnameyle yazılı olarak derhâl itiraz edin.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Ödeme yaparken hangi borca sayılacağını bildirmemek: Alacaklı ödemeyi kendi çıkarına uygun bir borca sayabilir; faiz, zamanaşımı ve takip yükümlülükleri ağırlaşabilir.
• Makbuzdaki mahsuba “derhâl” itiraz etmemek: Günler sonra yapılan itiraz kanunen kabul edilmez ve ödeme alacaklının gösterdiği borç için yapılmış sayılır.
• Sözlü bildirimde bulunmak: “Şu borcu ödüyorum” demek ispat açısından yetersizdir; banka dekontuna, e-postaya veya ödeme talimatına yazılmayan bir tahsis hukuken kanıtlanamayabilir.
• Teminatlı ve yüksek faizli borçların önceliğini analiz etmeden ödeme yapmak: Rehin, kefalet veya ihtiyati haciz riskleri dikkate alınmadan yapılan ödeme, güvence kayıplarına yol açabilir.
• Zamanaşımına uğramış veya ihtilaflı borçlara dikkat etmemek: Alacaklının makbuzda böyle bir borcu göstermesine itiraz edilmezse borçlu savunma haklarını kaybedebilir.