# MADDE 112
Borç İfa Edilmezse Tazminat Sorumluluğu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesi, sözleşmeye aykırılık hâlinde borçlunun tazminat sorumluluğunu düzenler. Borcun hiç ifa edilmemesi, eksik ifa edilmesi, ayıplı ifa edilmesi veya zamanında ifa edilmemesi durumunda borçlu, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Ancak borçlu bu yükümlülükten kurtulmak istiyorsa, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmek zorundadır. Yani kusurun varlığını alacaklı kanıtlamak zorunda değildir; kusursuzluğu borçlu kanıtlayacaktır. Bu düzenleme, ticari hayatta sözleşme güvenliğini sağlayan en temel kurallardan biridir ve "ispat yükünün ters çevrilmesi" olarak da bilinir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

İki şirket arasındaki alım-satım, eser veya hizmet sözleşmelerinde sıklıkla karşımıza çıkar. Örneğin A şirketi, B firmasına belirli bir tarihte ham madde teslim edeceğini taahhüt eder. Ham madde teslim edilmezse veya sözleşmeye uygun ürünlerle teslim edilmezse B firmasının üretim hattı durabilir, B'nin kendi müşterilerine karşı sözleşme cezaları doğabilir. TBK 112, B firmasının uğradığı zararı A şirketinden talep edebilmesini sağlar. A şirketi, kusursuzluğunu ispat edemezse B'nin zararını tazmin etmek zorunda kalır. Ticaret sicili açısından, bedeli ödenmeyen faturalar nedeniyle başlatılan icra takipleri ve ticari itibar kaybı, şirketin sicil kayıtları üzerinde de dolaylı yoldan olumsuz sonuçlar doğurabilir. SicilAI olarak, sözleşme imzalamadan önce bu maddenin riskini bilmek ve ifa şartlarını yazılı belgelere bağlamak, şirket sahiplerinin en önemli korunma yoludur.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Borçlu, ifa güçlüğü yaşadığını alacaklıya yazılı olarak bildirmezse tazminat sorumluluğu artabilir; ihtarname ve tutanak gibi hukuki delillerin ihmal edilmesi ispat yükünü ağırlaştırır.
• Kusursuzluk ispatında yalnızca sözlü açıklamalara güvenilmesi teknik bir hatadır; mücbir sebep iddiaları resmî rapor, sigorta ekspertizi, yangın tutanağı gibi somut belgelerle desteklenmelidir.
• Alacaklı tarafın beklenen kâr dâhil tüm zararını sözleşmede açıkça hükme bağlamaması, uyuşmazlık hâlinde ispat sorunları yaratır.
• Borçlu şirketlerin sözleşme ihlalinden sonra hukuki danışmanlık almadan erteleme veya ödeme planı yapması, icra takibi ve sicil kayıtlarının bozulması gibi zincirleme risklere yol açabilir.