# MADDE 118
Temerrüde Düşen Borçlunun Tazminat Yükümlülüğü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, borcunu zamanında ödemeyen ve bu nedenle "temerrüde düşen" borçlunun, alacaklıya karşı sorumluluğunu düzenler. Temerrüt, borcun ifa gününde ödenmemiş olması ve borçlunun bu gecikmede hukuken kusurlu sayılması durumudur. Maddeye göre borçlu, temerrüde düşmekte kendisinin hiçbir kusuru olmadığını ispat edemediği sürece, alacaklının borcun geç ifa edilmesi yüzünden uğradığı tüm zararları tazmin etmek zorundadır. Bir başka deyişle, yasa koyucu burada borçlu aleyhine bir "kusur karinesi" öngörmüştür. Yani borçlu, gecikmenin kendi iradesi dışındaki bir sebeple (örneğin deprem, yangın, devlet yasağı gibi mücbir bir sebeple) gerçekleştiğini ortaya koyamazsa, doğan zarardan otomatik olarak sorumlu tutulur. Bu sorumluluk sadece temerrüt faizini değil; alacaklının uğradığı ek kayıpları, kar kaybını, hatta bazı durumlarda itibar kaybını da kapsayabilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Şirket sahipleri ve esnaflar için bu madde, ticari alacakların tahsilatında son derece kritik bir güvence sağlar. Örneğin, toptancıdan aldığınız malı sözleşmede belirtilen tarihte teslim edemeyen bir tedarikçi düşünün. Siz bu yüzden başka bir tedarikçiden daha yüksek fiyata mal almak zorunda kalırsanız, aradaki fiyat farkını bu maddeye dayanarak tazminat olarak talep edebilirsiniz. Ancak tedarikçiniz, gecikmenin kendi kusurundan kaynaklanmadığını (örneğin nakliye şirketinin grevi veya doğal afet olduğunu) ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir. Sicil işlemleri açısından bakıldığında, temerrüt nedeniyle ödenmeyen borçlar icra takibine konu olabilir; bu da şirketinizin veya karşı tarafın sicil kayıtlarında riskli borçlu görünümü yaratabilir. SicilAI olarak şunu öneriyoruz: Ticari sözleşmelerinize "temerrüt faizi" ve "gecikme tazminatı" hükümlerini mutlaka ekleyin ve ödeme ihtarnamelerinizi noter veya taahhütlü posta ile yaparak delillendirin. Böylelikle hem bu madde kapsamındaki haklarınız güvence altına alınmış olur hem de olası bir uyuşmazlıkta ispat yükü hafifler.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Borçlular sık sık "temerrüde düşülen tarihi" göz ardı eder. Temerrüt, borcun muaccel olduğu günü takiben başlar; bu tarihi ihtarname ile netleştirmezseniz tazminat hesabı hatalı yapılabilir.
• Alacaklılar, yalnızca temerrüt faizi isteyip maddi zarar talebinde bulunmayı unutabilir. Bu madde faiz dışındaki zararları da talep etmeye olanak tanır; ancak zararın miktarını ve illiyet bağını belgelemek gerekir.
• Borçlu taraf, "kusuru olmadığını ispat edene kadar" sorumlu tutulur. İspat edilemeyen her gerekçe (ekonomik kriz, piyasa durgunluğu vb.) tazminattan kurtulmak için yeterli değildir.
• Sözleşmelerde temerrüt ve tazminat şartları açıkça düzenlenmemişse, kanunun varsayılan hükümleri devreye girer. Bu durumda taraflar arasında kapsam ihtilafları çıkabilir.
• İcra takibi veya dava sürecinde zamanaşımı süreleri kaçırılırsa, bu maddeyle tanınan tazminat hakkı kaybedilir. Bu nedenle hukuki süreçleri uzman bir danışmanla yürütmek büyük önem taşır.