# MADDE 134
Cari Hesapta Borç Yenilenmesi ve Güvence

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 134. maddesi, ticari hayatta sıkça karıştırılan bir konuyu netleştirir: Cari hesaba bir borcun yazılması, o borcun ortadan kalkıp yerine yenisinin geldiği anlamına gelmez; bu sadece bir kayıt işlemidir. Borcun yenilenmesi (novasyon) için cari hesabın belirli bir dönem sonunda kapatılarak hesabın kesilmesi ve ortaya çıkan bakiyenin diğer tarafça açıkça kabul edilmesi gerekir. İşte o anda eski borçlar sona erer ve yerine tek ve yeni bir borç doğar. Maddenin üçüncü fıkrası ise güvence açısından önemli bir koruma sağlar: Hesap kesilip bakiye kabul edilse bile, taraflar aksini açıkça kararlaştırmadıkça, kalemlerden birine bağlı olan rehin, kefalet veya ipotek gibi güvenceler otomatik olarak sona ermez. Bu, alacaklı için önemli bir teminattır; zira güvencesini kaybetmeden borcun yenilenmesini kabul edebilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir üretici firma düşünelim: Aynı toptancıya farklı tarihlerde mal satmış ve her teslimat bir faturaya bağlanmıştır. Tüm faturalar toptancının defterinde cari hesaba işlenmiştir. Bu kayıtlar, toptancının borcu kabul ettiği anlamına gelmez. Ticari hayatta sık yapılan hata, cari hesap ekstresindeki her kalemin ayrı birer borç ikrarı sanılmasıdır. Oysa madde der ki: Hesap dönemi sonunda mutabakat sağlanır, hesap kesilir ve bakiye açıkça kabul edilirse artık tek ve yeni bir borç doğar. Sicil işlemlerinde ve ticari uyuşmazlıklarda bu ayrım kritik rol oynar; örneğin, temerrüt faizinin başlangıcı, zamanaşımı süresi ve takip konusu alacağın niteliği, hesabın kesilip kesilmediğine göre değişir. Somut bir senaryo ile anlatmak gerekirse; bir şirket, kesilen hesap sonucunu e-posta ile "bakiyeyi onaylıyoruz" diyerek kabul ederse borç yenilenmiş olur ve alacaklı her bir fatura yerine tek bakiye üzerinden icra takibi başlatabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Cari hesaba kayıt yapılmasını borç yenilenmesi sanarak, her bir kalem için gereken yazılı onay veya imza sürecini atlamak; bu durum ileride alacağın ispatını zorlaştırır.
• Hesap kesilirken güvencenin (kefalet, ipotek, rehin) devam edeceği yönünde açık bir şerh düşülmemesi veya karşı taraftan bu yönde yazılı bir beyan alınmaması, güvencenin kaybına yol açabilir.
• Mutabakat mektuplarını imzalamadan önce bakiye ve kalemleri dikkatle incelememek; imzalanan mutabakatın hesap kesimi ve kabul anlamına gelebileceği göz ardı edilerek haksız yere yeni bir borç üstlenilmesi.
• Güvenceli bir alacakta, hesabın kesilmesinden sonra teminatın aynen devam ettiğini varsayıp rehin veya ipotek tescilinin yenilenmesini ihmal etmek; bu durum üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik açısından risk yaratır.
• Cari hesap sözleşmesinde "hesabın kesilmesi ve kabulü" şartlarını açıkça tanımlamamak; bu belirsizlik uyuşmazlık anında mahkemenin takdirine bağlı sonuçlar doğurabilir. SicilAI olarak bu tür sözleşme ve mutabakat süreçlerinde belgelerin usulüne uygun tutulmasını ve güvence şerhlerinin ihmal edilmemesini öneriyoruz.