# MADDE 223
Alıcının Ayıp Bildirim Süresi ve Yükümlülüğü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, ticari hayatta mal alan herkesi yakından ilgilendiren temel bir kuralı düzenler: Alıcı, teslim aldığı malı hemen kontrol etmek zorundadır. "Hemen" ifadesinden kasıt, işlerin olağan akışına göre makul sayılabilecek en kısa süredir. Örneğin, bir koli mal teslim aldığınızda, koliyi açıp ürünlerin sağlam olup olmadığını birkaç gün içinde kontrol etmeniz beklenir. Bu kontrolde ayıp görürseniz (örneğin kırık ürün, eksik parça, hatalı imalat), bunu uygun bir süre içinde satıcıya bildirmeniz gerekir. Aksi takdirde yasa, malı olduğu gibi kabul etmiş sayılacağınızı öngörür; yani ayıptan doğan haklarınızı (ayıbın giderilmesi, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme) kaybedersiniz. Ancak önemli bir istisna vardır: Malı muayene ettiğinizde fark edemeyeceğiniz gizli ayıplar (örneğin iç aksamda üretim hatası) sonradan ortaya çıkarsa, bu durumu öğrenir öğrenmez derhal satıcıya bildirirseniz haklarınız korunur. Bildirmezseniz, bu ayıpla birlikte malı kabul etmiş sayılırsınız.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir esnaf, dükkanı için toptan 100 adet gömlek sipariş etti. Ürünler kargo ile geldi ve kolileri imzalayıp depoya kaldırdı. Bir hafta sonra raflara dizmeye başladığında 10 gömleğin sökük olduğunu fark etti. Bu durumda esnafın, sökükleri görür görmez ve makul bir süre içinde (örneğin birkaç gün içinde) satıcıya yazılı veya sözlü olarak bildirimde bulunması gerekir. Eğer 10 gün sonra "Bu gömlekler sökük çıktı, değiştirin" derse, satıcı "Malı kabul etmiş sayılırsınız, çünkü süresinde bildirmediniz" diyerek itiraz edebilir ve bu itiraz hukuken geçerli olur. Oysa esnaf, teslim anında kolileri açıp hızlıca kontrol etseydi veya en geç ertesi gün bildirseydi, satıcıdan ürün değişimi talep edebilirdi. Özellikle faturalı ve sözleşmeli ticari ilişkilerde bu bildirimin yazılı yapılması çok önemlidir. Bir ihtarname, e-posta veya WhatsApp yazışması ile ayıbı belgelemek, ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlar. İşte tam bu noktada, şirket kayıtlarını ve sözleşmelerini düzenli tutan işletmeler için SicilAI gibi dijital platformlar, teslim alma tutanaklarını ve ayıp bildirimlerini zaman damgalı olarak saklayarak sürecin yönetilmesinde büyük avantaj sunar.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Muayene ve bildirim süresini kaçırmak: Malı teslim aldıktan sonra haftalarca kontrol etmemek, ayıptan doğan tüm hakları kaybettirir. Süre, işin olağan akışına göre değerlendirilir; bu genellikle birkaç gün ile sınırlıdır.
• Yazılı bildirim yapmamak: Sözlü şikayetler ispat edilemez. Ayıp bildirimini mutlaka e-posta, ihtarname veya tutanakla yapın; yoksa satıcı "bize ulaşmadı" diyebilir.
• "Malı kabul etmiş sayılma" riskini bilmemek: Süresinde bildirim yapılmazsa, mal ayıplı da olsa kabul edilmiş sayılır. Bu, satıcının sorumluluğunu ortadan kaldırır.
• Gizli ayıplarda derhal bildirim şartını göz ardı etmek: Ayıp ancak kullanım sırasında ortaya çıktıysa, öğrendiğiniz anda satıcıya haber vermelisiniz. "Geçen ay fark ettim ama şimdi yazıyorum" demek kabul edilmez; derhal hareket edilmelidir.
• Satıcı tarafından yapılan "kontrol edin, sonra şikayet kabul etmeyiz" uyarılarını dikkate almamak: Bu tür sözleşme maddeleri, muayene ve bildirim süresini kısaltabilir; bu yüzden teslimatta dikkatli olunmazsa zarar büyür.