# MADDE 226
Ayarli Malin Korunmasi ve Tespit Yukumlulugu
Resmi Kanun Metni
Başka yerden gönderilen satılanın ayıplı olduğunu ileri süren alıcı, bulunduğu yerde satıcının temsilcisi yoksa, satılanın korunması için gerekli önlemleri geçici olarak almakla yükümlüdür. Alıcı, ayıplı olduğunu ileri sürdüğü satılanın korunması için gerekli önlemleri almaksızın onu satıcıya geri gönderemez.
Alıcı, satılanın durumunu gecikmeksizin usulüne göre tespit ettirmekle yükümlüdür. Bunu yaptırmazsa, ileri sürdüğü ayıbın, satılanın kendisine ulaştığı zamanda var olduğunu ispat yükü alıcıya düşer.
Satılanın kısa zamanda bozulma tehlikesi varsa, alıcı onu bulunduğu yerdeki mahkeme aracılığıyla sattırmaya yetkili, hatta satıcının yararı gerektiriyorsa sattırmakla yükümlüdür. Alıcı, durumu satıcıya en kısa zamanda bildirmezse, bundan doğan zarardan sorumlu olur.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, özellikle şehirlerarası veya yurt dışından gönderilerek satın alınan mallarda ortaya çıkan ayıp durumlarını düzenler. Diyelim ki bir işletme sahibisiniz ve başka bir şehirdeki tedarikçinizden makine parçası getirttiniz. Ürün elinize ulaştığında bozuk veya ayıplı olduğunu fark ettiniz. Eğer satıcının bulunduğunuz yerde bir temsilcisi veya şubesi yoksa, bu ürünü hemen geri göndermek yerine korumakla yükümlüsünüz. Yani malı satıcıya iade etmeden önce, malın daha fazla zarar görmemesi için gerekli tedbirleri almak sizin sorumluluğunuzdadır. Örneğin makine parçasını yağmurdan, tozdan veya kazadan koruyacak şekilde muhafaza etmelisiniz. Ayrıca, ayıplı olduğunu düşündüğünüz bu malın durumunu gecikmeksizin resmi olarak tespit ettirmeniz gerekir. Bunu yaptırmazsanız, ayıbın mal size ulaştığı anda var olduğunu ispat etme yükümlülüğü size geçer. Bu da ticari hayatta çok zor bir ispat külfetidir.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir örnek üzerinden gidelim: Ankara'daki bir toptancı, İstanbul'daki bir üreticiden tekstil makinesi satın alır. Makine kargo ile geldiğinde üzerinde hasar ve ayıp vardır. Üreticinin Ankara'da temsilcisi yoktur. Toptancı, makineyi olduğu gibi kargoya verip geri gönderirse, kargo sırasında hasarın arttığını satıcı iddia edebilir ve tazminat talep edebilir. Bu maddeye göre toptancı, önce makinenin fotoğraflarını çekmeli, hasar tespiti için ekspertiz veya noter aracılığıyla durumu belgelemeli, hatta gerekiyorsa ayıplı malı depoda güvenli bir alanda saklamalıdır. Eğer mal kısa sürede bozulabilecek bir ürünse (örneğin gıda maddesi), toptancı mahkeme kanalıyla bu malın satılmasını sağlamalıdır. Bu satıştan elde edilen bedel, satıcı adına saklanır. Bu süreçte tüm yazışmaların ve tespit işlemlerinin zamanında yapılması çok kritiktir. SicilAI olarak önerimiz, ayıp ihbarını ve tespit sürecini mutlaka yazılı ve belgeli hale getirmeniz; e-posta veya noter aracılığıyla satıcıya durumu bildirmenizdir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Korumasız geri gönderme: Alıcı, malı koruma önlemi almadan doğrudan satıcıya gönderirse, nakliye sırasında oluşan zararlardan bizzat sorumlu olur. Bu zararın tamamı alıcının cebinden çıkar.
- Tespit yaptırmama riski: Ayıp tespiti süresinde yapılmazsa, ayıbın malın teslimi anında var olduğunu ispat etmek neredeyse imkânsız hale gelir. Mahkemede davayı kaybetme olasılığı ciddi şekilde artar.
- Süre kaçırma: "Gecikmeksizin" ifadesi TBK'da önemli bir süredir. Birkaç gün beklerse alıcı, ihbar süresini kaçırmış sayılabilir ve ayıba dayanma hakkını kaybedebilir.
- Satıcıya haber vermeme: Acil satış gereken durumlarda, durum satıcıya en kısa sürede bildirilmezse, malın düşük fiyatla satılmasından doğan zararı alıcı karşılamak zorunda kalır.
- Yerel temsilci varsayımı: Satıcının bulunduğunuz yerde yetkili bir temsilcisi varsa, bu madde uygulanmaz; doğrudan temsilciye teslim ve ihbar yapılmalıdır. Bunu atlamak hukuki süreci uzatır.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.