# MADDE 247
Örnek Üzerine Satışta Mal Uygunluğu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 247. maddesi, ticari hayatta çok sık karşılaşılan "örnek üzerine satış" kavramını tanımlar. Bu satış türünde taraflar, sözleşmeye konu olan malın, alıcıya veya belirlenen üçüncü bir kişiye bırakılan bir örneğe ya da birlikte tespit ettikleri bir mala birebir uygun olacağı konusunda anlaşırlar. Yani malın kalitesi, rengi, dokusu, ölçüsü gibi nitelikleri, ortadaki örnek esas alınarak belirlenir. Bu madde, alıcı açısından güçlü bir güvence oluşturur: Satıcı, sözleşmede kararlaştırılan örneğe uygun olmayan bir mal teslim ederse, alıcı bu durumu ayıplı ifa olarak değerlendirebilir. İş dünyasının bilmesi gereken temel nokta şudur: "Örnek" yalnızca bir pazarlık aracı değildir; hukuken bağlayıcı bir kalite standardıdır. Bu nedenle satış sözleşmesinde "örnek numune" ifadesi yer alıyorsa, satıcının tüm yükümlülüğü bu örneğin birebir aynısını teslim etmektir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir esnaf veya şirket sahibi düşünelim: Bir mobilya üreticisi, toptancıya örnek olarak bir koltuk modeli gösterir ve "bu örnekteki gibi 100 adet üreticem" der. Toptancı da bu örneği onaylar ve sözleşme yapılır. Burada 247. madde devreye girer. Üretilen koltukların rengi veya kumaşı örnektekinden farklı olursa, toptancı üretimi reddedebilir. Hatta üretim öncesi gönderilen numune, ilgili kurumlarda (örneğin Ticaret Odası veya noter) tespit edilip saklanırsa, olası bir uyuşmazlıkta delil olarak da kullanılabilir. Sicil ve bürokrasi açısından bakıldığında, özellikle kamu ihalelerinde veya tedarik sözleşmelerinde "örnek üzerine satış" hükümleri sıklıkla yer alır. İhale süreçlerinde sunulan numuneler, sözleşmenin eki olarak değerlendirilir; bu nedenle şirketlerin sipariş sözleşmelerine örnek numunenin hangi tarihte, kim tarafından teslim edildiğini ve hangi özellikleri taşıdığını açıkça yazması büyük önem taşır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Örneğin saklanmaması: En büyük hatalardan biri, sözleşme imzalandıktan sonra örneğin kaybolması veya ortada kalmasıdır. İspat yükü alıcıda olduğundan, örnek imzalı ve tarihli şekilde muhafaza edilmelidir.
• Örneğin niteliğinin yazılı olarak tanımlanmaması: Sadece "örnekteki gibi" demek yetmez. Örneğin üzerinde hangi malzeme, renk kodu (örneğin Pantone kodu), ebat ve tolerans araştırmalarının yazılı olması gerekir.
• Üçüncü kişiye bırakılan örnek durumunda teyit eksikliği: Madde, örneğin üçüncü kişiye bırakılabileceğini söyler. Bu durumda tarafların, örneği alacak üçüncü kişiyi ve adresi açıkça sözleşmede belirtmesi gerekir. Aksi hâlde örnek üzerinde anlaşma sağlanamadığı iddiası risk doğurur.
• Örnek ile mal arasındaki küçük farkların ihmal edilmesi: "Bu kadar fark önemli değil" düşüncesiyle yapılan kabuller, ileride büyük tazminat kalemlerine yol açabilir. Örneğe uygunluk, sözleşmenin esaslı noktasıdır.