# MADDE 251
Deneme Satışında Kabul Süresi ve İhtar Şartları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, Türk Borçlar Kanunu’nun deneme veya gözden geçirme koşuluyla yapılan satışlarda alıcının sessiz kalmasının sonuçlarını düzenler. Özellikle bir makine, yazılım, araç veya herhangi bir ürün "bebeğinizi bir deneyin, beğenmezseniz iade edin" mantığıyla satıldığında devreye girer. Kural temelde şudur: Satıcının yanında yapılan bir deneme/gözden geçirme sonrasında alıcı, sözleşmede veya ticari âdette belirlenen süre içinde ürünü kabul edip etmediğini açıkça bildirmezse, satıcı artık bu sözleşmeyle bağlı olmaktan kurtulur. Eğer bu süre hiç belirlenmemişse, satıcı uygun bir süre geçtikten sonra alıcıya "kabul ediyor musunuz?" diye ihtar çekebilir. Bu ihtara alıcı hemen cevap vermezse yine aynı sonuç doğar: satıcı sözleşmeden kurtulur. Yani alıcı için "sessiz kalmak" asla kabul anlamına gelmez; tam tersine sözleşmenin sona ermesi anlamına gelir. Satıcı için ise bu madde, belirsiz bir bekleyişten kurtulup malını başka alıcıya satabilme imkânı tanır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir esnaf, restoranına yeni bir endüstriyel fırın almak için satıcıyla anlaştı. Fırın; "15 gün deneyin, performansını beğenirseniz alın" şartıyla kuruldu ve deneme satıcının deposunda değil, alıcının işletmesinde değil ama satıcının gözetimindeki showroom'unda yapıldı. Sözleşmede açık bir süre yok. 1 ay sonra satıcı, fırını alıp almayacağını soran bir ihtar gönderir. Esnaf bu ihtara 3 gün cevap vermezse, satıcı fırını başkasına satabilir; esnafın "ben almaya karar vermiştim ama cevap yazmayı unuttum" deme hakkı ortadan kalkar. Burada SicilAI olarak önerimiz: Deneme süreli tüm alışverişlerde tarafların yazılı ve süreli bir mutabakat yapması, ihtarın da noter veya kayıtlı e-posta ile tebliğ edilmesidir. Ticari hayatta bu madde, özellikle bayilik ve distribütörlük sözleşmelerinin deneme aşamalarında, yeni ürün lansmanlarında "numune gönderip karar beklemek" şeklinde sıkça karşımıza çıkar.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Alıcılar en sık hatayı "cevap vermedim ama ürünü kullanmaya devam ettim" düşüncesiyle yapar. Oysa sessiz kalmak kabul değil, red anlamına gelir ve satıcı başka alıcı bulunca ürünü geri isteyebilir.
• Süre belirlenmemişse satıcının "uygun süre" beklemeden hemen ihtar çekmesi geçersiz olabilir. Uygun süre, malın niteliğine ve deneme süresinin amacına göre her somut olayda farklı yorumlanır.
• Alıcının ihtara verdiği cevap açık ve net değilse ("olabilir, düşünüyorum" gibi) bu cevap verilmiş sayılmaz ve satıcı sözleşmeden kurtulur.
• İhtarın ispatı satıcıya aittir. Elden yapılan sözlü ihtar ispat zorluğu yaratır; bu nedenle yazılı ve kayıtlı iletişim kanallarının kullanılması kritiktir.