# MADDE 264
Ön Ödemeli Taksitle Satış Sözleşmesi Şartları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 264, tüketicilere veya alıcılara yönelik önemli bir koruma mekanizması getirmektedir. Ön ödemeli taksitle satış; siz bir mal alırken bedelin tamamını değil de önceden belirlenmiş taksitler halinde ödediğiniz, ancak malın size ancak son taksit ödendikten sonra teslim edildiği bir satış türüdür. Diğer bir deyişle, peşin alışverişten farklı olarak malı hemen teslim alamaz, ancak ödemeleri yapmaya devam edersiniz. Bu maddenin en kritik şartı ise sözleşmenin yazılı olarak yapılma zorunluluğudur. Yazılı sözleşme olmadan bu tür bir satış hukuken geçersizdir. Yazılı sözleşmede bulunması gereken unsurlar kanunda tek tek sayılmıştır: tarafların kimlik ve adres bilgileri, satış konusu mal, toplam bedel, taksit adedi ve vadeleri, tahsilatı yapacak banka, uygulanacak faiz oranı ve en önemlisi alıcının cayma ve geri alma haklarıdır. Özellikle yedi günlük irade beyanı geri alma hakkı, alıcıya satıştan vazgeçme imkânı tanımaktadır. Bir ikanun olarak bu madde hakları ve sınırları belirlediğinden, bir işletme sahibinin bilmesi gereken en temel nokta, bu sözleşmeleri yazılı ve eksiksiz düzenlemeden yapamayacağıdır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir beyaz eşya mağazası düşünün; müşteriye kışın kalorifer peteği satışı yapıyorsunuz ve müşteri ile "parayı 6 taksitte öde, malı son taksitte teslim al" şeklinde anlaşıyorsunuz. Bu durumda Madde 264 devreye girer. İşletmenizin elinde yazılı ve kanunda sayılan dokuz unsuru içeren bir sözleşme olmalıdır. Eğer taksit ödemelerini kendi kasabanızdan değil, bir banka kanalıyla tahsil ediyorsanız, sözleşmede o bankanın adını açıkça belirtmelisiniz. Müşteri sözleşmeyi imzaladıktan sonraki 7 gün içinde "vazgeçtim" derse, irade beyanını geri alma hakkı doğar ve bu hak sözleşmede yazılmak zorundadır. Sicil işlemleri açısından baktığımızda, bu sözleşmeler doğrudan ticaret siciline tescil edilmez ancak noterde veya adi yazılı şekilde düzenlenen sözleşmenin muhafazası, şirketin muhasebe ve denetim süreçlerinde önemlidir. SicilAI platformunda şirket kuruluş ve revizyon işlemleri yapılırken bu tür taksitli satış sözleşmelerinin varlığı, bilanço dipnotlarında ve mali tablolarda gösterilmelidir; çünkü bu sözleşmeler şirketin gelecekteki nakit akışını doğrudan etkileyen yükümlülüklerdir. Satıcı, malın mülkiyetini son taksit ödenmeden devretmemeli; aksi halde alacağını tahsil etme riski doğar.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Sözlü anlaşma yapmak: En sık yapılan hata, bu satışları telefon veya WhatsApp üzerinden sözlü onayla yapmak; bu durumda sözleşme geçersiz olur ve satıcı malın bedelini tahsil edemez.
• Zorunlu unsurları eksik bırakmak: Sözleşmede banka adı, taksit tarihleri veya cayma hakkı yazmamak; bu eksiklik sözleşmenin geçersizliğine yol açabilir.
• 7 günlük cayma hakkını bildirmemek: Alıcının irade açıklamasını geri alma hakkı belirtilmezse, alıcı sözleşmeyle bağlı olmadığını iddia edebilir.
• Malı erken teslim etmek: Son taksit tahsil edilmeden malın devri halinde satıcı, ödenmeyen bedel için yalnızca kişisel alacak hakkına sahip olur; mal üzerinde hapis veya geri alma imkânı kaybolur.
• Faiz oranını belirtmemek: Sözleşmede faiz yazılmamışsa, kanuni faiz uygulanabilir ve bu oran piyasa koşullarının üzerinde olabilir.
• Yerleşim yeri bilgilerinin eksik olması: İhtilaf hâlinde yetkili mahkemenin tespiti zorlaşır ve dava süreci uzar.