# MADDE 275
Açık Artırma İhale Anında Sözleşme Kurulması

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 275. maddesi, açık artırma yoluyla yapılan satışlarda sözleşmenin tam olarak ne zaman kurulduğunu netleştirir. Günlük dille anlatmak gerekirse: Bir mal veya hakkın açık artırmayla satışında, en yüksek teklifi veren kişi, artırmayı yöneten kişi veya memurun "ihale" dediği anda satış sözleşmesi kurulmuş olur. Yani ihaleden önce verilen teklifler, tek başına bağlayıcı bir satış vaadi değildir; asıl bağlayıcı an, yönetenin en yüksek bedeli önerene ihaleyi resmen vermesidir. Madde iki durumu ayırır: Birincisi, herkesin katılabildiği isteğe bağlı (ihtiyari) açık artırmalardır. Burada satıcı, artırma koşullarında aksini açıkça belirtmemişse ihale anında sözleşme kurulur. İkincisi ise cebrî artırma (icra veya iflas dairesi aracılığıyla yapılan zorunlu satış) hâlidir. Bu tür satışlarda da sözleşme, artırmayı yöneten memurun en yüksek teklifi verene ihale etmesiyle tamamlanır. Bu madde, özellikle "teklif verdim ama sonra vazgeçtim" veya "en yüksek teklifi verdim, mal benim mi oldu?" sorularının cevabını verir: İhale anına kadar kesin bir satış yoktur; ihale ile birlikte satış kesinleşir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir esnaf veya şirket sahibi, iflas eden bir firmadan araç, makine veya depo gibi bir taşınır/taşınmazı cebrî artırmayla almak istediğinde bu madde devreye girer. Örneğin, bir şirketin icra yoluyla satılan deposuna teklif verdiğinizi düşünün. Siz en yüksek teklifi verseniz bile, icra memuru "ihale" demeden önce satış gerçekleşmez. İhale anından sonra ise satış sözleşmesi kurulmuş kabul edilir ve alıcı olarak bedeli ödeme yükümlülüğünüz doğar. Aynı şekilde, bir şirketin kendi tasarrufuyla hurda veya ikinci el makine satışı için açık artırma düzenlemesi hâlinde, satıcı "ihale koşullarında irade açıklamasında bulunmadıysa" artırmayı yöneten kişinin ihaleyi vermesiyle satış kesinleşir. Bu durum, ticari hayatta tekliflerin ciddiyetini artırır; çünkü ihaleyi kazanan tarafın geri dönüşü yoktur. Sicil işlemlerinde ise, özellikle taşıt veya gayrimenkul devirlerinde ihale tutanağı, mülkiyetin kazanıldığının ispatı açısından kritik bir belgedir. SicilAI olarak önerimiz, artırmaya katılmadan önce ihale koşullarını ve ödeme şartlarını dikkatle incelemenizdir; çünkü ihale anında sözleşme kurulur ve ardından cayma hakkınız çoğu zaman olmaz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• İhale anından önce verilen tekliflerin bağlayıcı olduğu yanılgısı: Teklif verenler, ihalenin yapılmaması hâlinde zarara uğrayabilir; ancak ihale gerçekleştiğinde sözleşmenin kurulduğu anın kaçırılması, malın başkasına geçmesine yol açar.
• Satıcının artırma koşullarında aksini belirtmemesi durumunda, ihaleyi yöneten kişinin verdiği kararın kesin olduğunun unutulması: İhale sonrasında cayma veya fiyat pazarlığı yapılamaz.
• Cebrî artırmalarda, ihale tutanağının imzalanmasıyla birlikte satış bedelinin belirli süre içinde ödenmemesi hâlinde teminatın kaybedilmesi ve yeniden artırma yapılması riski oluşur.
• İhaleye katılanların, psikolojik baskı veya acelecilikle piyasa değerinin çok üzerinde teklif verip sonrasında ödeme güçlüğüne düşmesi; bu durum hem teminat kaybına hem de hukuki takibe neden olur.
• Taşınmaz alımlarında, ihale kesinleşmeden tapu işlemlerine başlanması ve tapu harcı/vergi yükümlülüklerinin ihale tarihine göre hesaplanmaması mali kayıplara yol açar.