# MADDE 293
Bağışlama Önerisinde Geri Alma Hakkı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 293. maddesi; bir kişinin başkasına bağışlamayı teklif ettiği malı, henüz karşı taraf bu teklifi kabul etmeden önce tek taraflı olarak bu tekliften dönebileceğini düzenler. Önemli ayrıntı şudur: Bağışlayan adayı, bağışlamak istediği malı diğer mallarından fiilen ayırmış, örneğin depodan çıkarmış, paketlemiş ya da teslimata hazır hale getirmiş olsa bile, karşı tarafın açık veya örtülü kabulü gerçekleşmedikçe bağışlama önerisi onu bağlamaz. Bu, bağışlama sözleşmesinin ancak önerinin kabulüyle kurulduğunu ve kabulden önceki aşamada bağışlayanın korunması gerektiğini ifade eder. Günlük dille ifade etmek gerekirse: “Sana şu malı bağışlayacağım” demek, karşı taraf “kabul ediyorum” demediği sürece kesin bir bağışlama doğurmaz; bağışlamak isteyen kişi, bu sözünü geri alabilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Şirketler ve esnaflar için bu madde, özellikle bağış amaçlı mal ayrıştırma, sponsorluk vaadi veya işletme envanterindeki kullanılmayan malların başka bir işletmeye devri sırasında önem taşır. Örneğin bir firma, eski bilgisayarlarını bir derneğe bağışlamak üzere bunları ambardan çıkarıp listesini hazırlasa ve hatta gönderi planı yapsa bile, dernek bu bağışı yazılı veya sözlü olarak kabul etmediği sürece firma son anda vazgeçebilir. Bu durum, bağışlayan tarafın iradesini henüz kesinleşmeden gözden geçirebilmesi için bir “düşünme payı” sağlar. Ticari hayatta karşı tarafın kabulüne güvenerek masraf yapılması ve ardından bağışlayanın öneriden dönmesi hâlinde ise; sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluk (culpa in contrahendo) gündeme gelebilir. Bu nedenle, bağışlama sürecinin başlangıç aşamasında yazılı bir niyet beyanı almak her iki taraf için de süreci netleştirir. SicilAI olarak bu tür işlemlerde taraflara, kabul beyanının mutlaka belgelenmesini ve sürecin şeffaf yürütülmesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Bağışlanan tarafın, malın fiilen ayrılmasını “kabul anlamına gelir” şeklinde yorumlayıp bu güvene dayanarak ek maliyetlere girmesi ve bağışlayanın vazgeçmesi hâlinde zarara uğraması.
• Kabul beyanının yazılı olmaması durumunda sürecin ispatında yaşanacak ciddi sorunlar; taraflar arasında çelişkili beyanların doğması.
• Bağışlama önerisinin geri alındığının karşı tarafa zamanında ve açıkça bildirilmemesi, böylece örtülü kabul oluşması riski.
• Teslim edilmiş malların, kural olarak örtülü kabul sayılabileceğinin göz ardı edilmesi; mal teslim edildikten sonra geri alma hakkının ortadan kalkması.
• Bağışlama sözleşmesinin şekil şartlarına (örneğin, taşınmaz bağışında resmî şekil zorunluluğu) uyulmaması nedeniyle önerinin geçersizliği veya geri alma hakkının karmaşıklaşması.