# MADDE 34
Yanılma Hali Sözleşme Kurulumunu Etkiler

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 34. maddesi, sözleşme kurulurken taraflardan birinin yanılması (hata) durumunda bu yanılgıya dayanma hakkını dürüstlük kuralı ile sınırlandırır. Maddeye göre, bir kişi sözleşmenin kuruluşunda esaslı bir hataya düşmüşse, kural olarak bu yanılgısını ileri sürüp sözleşmeyi iptal edebilir. Ancak bu hak, dürüstlük kurallarına aykırı şekilde kullanılamaz. Yani kişi, sırf sözleşmeden kurtulmak için mızıkçılık yaparak "ben yanıldım" diyemez. Özellikle şu durum önemlidir: Karşı taraf, sözleşmenin yanılan kişinin anladığı anlamda kurulmasına açıkça veya örtülü olarak razı olduğunu bildirirse, sözleşme artık o anlamda kurulmuş sayılır. Yanılan taraf daha sonra "ben aslında farklı anlamıştım" diyerek sözleşmeyi iptal edemez. Bu hüküm, sözleşmelerde belirsizlik ve irade uyuşmazlığı yaşandığında, sözleşmeyi ayakta tutmayı ve tarafların gerçek iradesine en uygun çözümü bulmayı hedefler.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

İki şirket arasında bir mal satışı görüşülürken, alıcı fiyatın "teslim yeri dahil" olduğunu düşünür; satıcı ise bu ifadenin "teslim yeri hariç" anlamına geldiğini söyler. Böyle bir uyuşmazlıkta satıcı, alıcının anladığı anlamı kabul ettiğini açıkça bildirirse, TBK madde 34 gereği sözleşme alıcının anladığı anlamda kurulur. Alıcı artık "yanıldım" diyerek sözleşmeden dönemez. Aynı durum, ticaret sicili tescil başvurularında sunulan sözleşme, şirket ana sözleşmesi veya imza sirkülerinde de yaşanabilir. Tarafların beyanlarındaki belirsizlikler, sicil müdürlüklerinde eksiklik veya hatalı tescil olarak geri dönebilir. Burada taraflar birbirini yanlış anlasa bile, karşı tarafın "senin anladığın gibi kabul ediyorum" demesi halinde sözleşme ayakta kalır ve bu anlam tarafları bağlar. SicilAI olarak sözleşme öncesi şartname ve teklif metinlerinde kelimelerin netleştirilmesini, bu tür anlam karmaşalarının önüne geçmenin en sağlıklı yolu olduğunu öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Taraflardan biri, maddi veya hukuki hatasını fark ettiği halde uzun süre sessiz kalıp sonradan dürüstlüğe aykırı şekilde bu hatayı ileri sürerse mahkemede ret riskiyle karşılaşır.
• Sözleşmede kullanılan ifadeler yazılı hale getirilmezse, "karşı taraf razı olmuş kabul edilir" yorumu sübjektif kalabilir; bu yüzden mutabakatın e-posta veya protokol ile yazılı belgelenmesi gerekir.
• Şirket yetkililerinin imzaladığı sözleşmelerde, imzanın sözleşmenin tüm şartlarını kapsadığı varsayılır; bu nedenle "ben sadece fiyatı onayladım, diğer maddeleri okumadım" savunması kural olarak dinlenmez.
• Hata nedeniyle sözleşmeyi iptal etme hakkı süreye tabidir; yanılma öğrenildiği andan itibaren makul süre içinde harekete geçilmezse, sözleşme geçerlilik kazanır ve iptal hakkı kaybolur.