# MADDE 360
Kiraya Verenin Teslim ve Bulundurma Yükümlülüğü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 360. maddesi, kira sözleşmelerinde kiraya verenin en temel borcunu düzenler. Bu maddeye göre kiraya veren, kiralanan taşınmazı (dükkan, mağaza, depo vb.) ve eğer birlikte kiralanmış taşınır şeyler (demirbaşlar, makine, ekipman) varsa bunları da kapsayacak şekilde, sözleşmede belirtilen amaca uygun olarak kullanılmaya ve işletilmeye elverişli bir durumda kiracıya teslim etmek zorundadır. Bu yükümlülük yalnızca teslim anıyla sınırlı değildir; kiraya veren, kira sözleşmesi boyunca kiralananı aynı elverişlilikte bulundurmakla da yükümlüdür. Yani bir dükkanı kiralayan esnaf, kapısı çalışan, elektrik tesisatı sağlam, çatısı akmayan ve iş yapmaya müsait bir yer teslim almayı hak eder. Kiraya veren, sözleşme süresince bu durumu korumak için gerekli bakım ve onarımı da yapmalıdır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Özellikle ticari işletmelerde kiralanan taşınmazın durumu, işletmenin faaliyetini doğrudan etkiler. Örneğin bir restoran açmak için kiralanan yerin mutfak havalandırması, su gideri ve elektrik altyapısının yönetmeliklere uygun olması gerekir. Kiraya veren bu altyapıyı sağlamadan teslim ederse ve kira süresince korumazsa kiracı, kira bedelinden indirim veya sözleşmenin feshini talep edebilir. Sicil işlemleri açısından bakıldığında, işyeri açılış belgesi veya ruhsat başvurularında kiralananın faaliyete uygunluğu denetlenir. SicilAI olarak işletme sahiplerine önerimiz, kira sözleşmesinde bu maddeye atıfla kiralananın teslim durumunu açıkça belirten bir tutanak düzenlemeleri ve sözleşmeye "kiralananın işletmeye elverişli olduğu" şerhini ekletmeleridir. Bu sayede ileride oluşabilecek uyuşmazlıklarda kiracının eli güçlü olur.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Teslim tutanağı düzenlenmemesi: Kiralananın hangi durumda teslim edildiği yazılı belgeye bağlanmazsa, süreç içinde oluşan hasar ve kusurların kimden kaynaklandığı ispat edilemez.
• Taşınırların tek tek listelenmemesi: Birlikte kiralanan ekipman veya demirbaşlar sözleşmede sayılmazsa, bunların eksik veya ayıplı teslim edilmesi durumunda hak kaybı yaşanır.
• Sözleşme amacının net yazılmaması: "İşletmeye elverişlilik" kavramı, sözleşmede işin türü açıkça yazılmazsa muğlak kalır. Örneğin depo olarak kiralanan yerde soğuk hava tesisi beklenemez; ancak amacın ne olduğu sözleşmede yazmalıdır.
• Bakım onarım yükümlülüğünün ihmal edilmesi: Kiraya veren, kira süresi boyunca kiralananın elverişliliğini sürdürmekten sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilmemesi, kiracıya kira bedelinden indirim veya sözleşmeyi haklı fesih hakkı verir.
• Expertiz ve tespit yaptırılmaması: Kiralanan taşınmazın ve eklentilerinin teslim öncesi bir bilirkişi veya yetkili kurum tarafından tespit edilmesi, özellikle ticari kiralarda olası zararların önlenmesi açısından kritiktir.