# MADDE 421
Hafta Tatili ve İş Arama İzni Hakları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 421. maddesi olup işverenlere iki temel yükümlülük getirmektedir. Birincisi, işçiye her hafta kesintisiz bir tam gün (kural olarak pazar günü) tatil verilmesi zorunluluğudur. Ancak işin niteliği veya koşullar pazar günü çalışmayı gerektiriyorsa, işçiye haftanın başka bir günü tam gün tatil verilebilir. Bu tatil, işçinin ücretinden herhangi bir kesinti yapılmaksızın sağlanmalıdır.

İkinci yükümlülük ise belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi durumunda ortaya çıkar. Bildirim süresi (ihbar süresi) içinde işçinin yeni bir iş arayabilmesi için işveren, işçiye ücretinde herhangi bir kesinti yapmaksızın günde en az iki saat iş arama izni vermek zorundadır. İzin süresinin başlangıcı ve bitişi belirlenirken hem işyerinin hem de işçinin haklı menfaatleri gözetilmelidir. İşçi isterse bu izin saatlerini birleştirerek toplu halde de kullanabilir; önemli olan işçinin mağdur edilmemesidir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi veya esnaf için bu madde, iş gücü yönetiminde en çok gözden kaçan ancak yargısal süreçlerde önemli maliyetler doğuran bir alanı düzenler. Örneğin, bir pastane sahibi düşünelim: Pazar günleri yoğun satış olduğu için çalışanına pazar yerine hafta içi bir gün tatil veriyorsa, bu uygulama ancak iş sözleşmesinde veya işyeri iç yönetmeliğinde açıkça düzenlenmişse geçerlidir. Aksi halde işçi, hafta tatili yapmadığını iddia ederek fazla çalışma ücreti talep edebilir.

Öte yandan, işten çıkarma sürecinde de bu madde kritik rol oynar. Diyelim ki bir işveren, belirsiz süreli sözleşmeyi feshederken ihbar süresi tanıdı. Bu süre içinde işçi günde iki saat iş aramak için izin istediğinde işverenin bu talebi reddetme hakkı yoktur. Reddedilirse, işçi bu süreler için çalıştırılmış gibi ücret talep edebilir ve bu durum işveren için ayrıca idari para cezası riski doğurur. İzinlerin ne zaman kullanılacağına işveren karar verebilir ancak bu karar işçinin iş arama şansını ortadan kaldıracak şekilde keyfi olmamalıdır. Pratikte işverenlerin, fesih bildiriminde iş arama izninin kullanım planını yazılı olarak belirtmesi ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler. Bu noktada SicilAI platformunda yer alan sözleşme ve fesih süreçlerine ilişkin şablonlar, işverenlerin yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesine yardımcı olabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Hafta tatilinin pazar günü verilmemesi halinde bu uygulamanın mutlaka yazılı bir sözleşme veya işyeri iç yönetmeliği ile desteklenmesi gerekir; aksi halde işçiye ek ücret ödeme riski doğar.
• Hafta tatili günü işçiyi çalıştıran işveren, o günün ücretini yüzde elli artırımlı ödemekle yükümlü olur; bu toplu işçi çalıştıran işletmelerde ciddi bir maliyet kalemidir.
• İş arama izni süresi günde iki saatten az olamaz; işverenin bu süreyi ücretli izinle birleştirip tek taraflı azaltması veya "iş aramana gerek yok, ben sana haber veririm" diyerek izni hiç kullandırmaması ihlal sayılır.
• İş arama izni sadece belirsiz süreli sözleşmenin işveren tarafından feshinde gündeme gelir; haklı fesih, süreli fesih kurallarına tabi olmadığı için bu izin hakkını doğurmaz. Ancak kötü niyetli fesih iddialarına zemin hazırlamamak için sürecin doğru yönetilmesi şarttır.