# MADDE 425
Yıllık İzin Ücreti ve Feragat Yasağı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Türk Borçlar Kanunu'nun 425. maddesi, yıllık ücretli izin kullanımında işverenin ödeme yükümlülüğünü ve işçinin feragat edememe kuralını üç başlıkta düzenler. Birinci fıkraya göre, işçi izne ayrılmadan önce işveren, izin süresine denk gelen ücreti peşin ödemek ya da avans olarak vermekle yükümlüdür. Bu, izin ücretinin ay sonunda maaşla birlikte ödenmesinin kabul edilmediği anlamına gelir. İkinci fıkra, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece işçinin para veya başka bir menfaat karşılığında yıllık izin hakkından vazgeçemeyeceğini hükme bağlar. Başka bir deyişle “bana izin kullandırma, parasını maaşıma ekle” biçiminde yapılan hiçbir anlaşma geçerli değildir. Üçüncü fıkra, iş sözleşmesinin istifa, fesih, emeklilik, karşılıklı anlaşma veya ölüm gibi herhangi bir sebeple sona ermesi durumunda, işçinin hak edip kullanamadığı izin günlerinin ücretinin, sözleşmenin bittiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine ya da hak sahiplerine ödeneceğini düzenler. Bu alacak için zamanaşımı da iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte işlemeye başlar; işveren bu borcu “üzerinden yıllar geçti” diyerek reddedemez.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibinin perspektifinden bakalım: Personelin bir yıllık çalışma karşılığı hak ettiği 14 iş günü izni, iş yoğunluğu nedeniyle kullandırılmadı ve işçi istifa etti. İşveren, işçinin son maaşı üzerinden kullanılmamış 14 günün ücretini hesaplayıp ayrılış ödemesine eklemek zorundadır. Çalışan ise “izne gitmeyeceğim, bu parayı bana izin başlamadan önce ver” dese de işveren bunu yapamaz; çünkü izin hakkından feragat edilmesi yasaktır. Ayrıca, izin ücretinin iznin başlangıcından önce ödenmemesi hâlinde işçi, izne çıkmayı reddedebilir ve işveren bu durumda temerrüdüne bağlı yaptırımlarla karşılaşabilir. SicilAI olarak işverenlere önerimiz, izin taleplerini, kullandırılan günleri ve yapılan ödemeleri imzalı belgelerle kayıt altına almak ve işten ayrılışta “izin ücreti mutabakatı”nı personelle birlikte imzalamaktır. Bu uygulama, olası bir dava veya idari denetimde işverenin elini güçlendirir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• İşçinin izin ücretini, izin başlamadan önce peşin ödememek ve ay sonu maaşıyla birlikte ödemek.
• İşçiden para veya başka menfaat karşılığında izin hakkından feragat ettiğine dair yazılı/sözlü beyan almak; bu beyan geçersizdir.
• İş sözleşmesi sona ererken kullanılmamış izinleri, işçinin işe başladığı tarihteki düşük ücretten hesaplamak.
• Ölen işçinin kullanılmamış izin ücretini mirasçılarına/hak sahiplerine ödememek.
• İzin defteri, izin formu veya ödeme dekontu tutmamak; ispat yükü büyük ölçüde işverene geçer.
• Sözleşme devam ederken işçiye “iznine karşılık ikramiye vereceğim” şeklinde takas veya feragat içeren ödemeler yapmak.