# MADDE 426
Hizmet Belgesi Verme Yükümlülüğü Tazminat

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 426. maddesi, işverenin "hizmet belgesi" (çalışma belgesi) düzenleme yükümlülüğünü güvence altına alır. Buna göre işveren, işçi istediği anda (ister iş sözleşmesi devam ederken ister sona erdikten sonra) işin türünü ve süresini gösteren bir belge vermek zorundadır. İşçi açıkça talep ederse, belgede işçinin iş görme becerisi, tutum ve davranışları hakkında kanaatlere de yer verilmesi gerekir.

Maddenin son fıkrası tazminat yaptırımı getirir: Hizmet belgesi zamanında verilmezse veya belgeye gerçeğe aykırı bilgiler yazılırsa, bu yüzden zarar gören işçi veya işçiyi işe alan yeni işveren, eski işverenden maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Bu düzenleme, iki tarafı da koruyan bir denge kurar: İşçi, emeğini ve geçmiş deneyimini ispat edebileceği resmi bir evrak edinir; işveren ise iftira veya asılsız iddialara karşı belgeli bir savunma zemini oluşturabilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Örnek üzerinden gidelim: Bir işletmede 3 yıl şoför olarak çalışan Ahmet Bey, iş sözleşmesini haklı fesihle bitirir ve yeni bir firmaya başvurur. Yeni işveren, geçmiş çalışma süresini ve niteliğini teyit etmek için eski işverenden hizmet belgesi ister. Eski işveren belgeyi vermezse veya sürüncemede bırakırsa, Ahmet Bey işe geç başlamak zorunda kalabilir. Bu gecikmeden doğan kayıplar yeni işverene de yansıyabilir; araç tahsis planlaması, sigorta başlangıcı ve müşteri sözleşmeleri sekteye uğrar.

İşe alım süreçlerinde referans kontrolü yerine giderek daha fazla hizmet belgesine güveniliyor. Bu nedenle işverenler, işçinin "belge istiyorum" demesini beklemeden, işten çıkışta standart bir hizmet belgesi hazırlayıp imzalamalıdır. İşe alım öncesi özgeçmişteki çalışma sürelerini doğrulamak için tüm işçi kayıtlarının ve çıkış evraklarının düzenli saklanması büyük önem taşır. SicilAI olarak, bu tür işçi kayıtlarının dijital ortamda arşivlenmesinin, hukuki uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağladığını sıklıkla vurguluyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Belgeyi süresinde vermemek: Fesih bildirimiyle birlikte hazır edilmeli; gecikme hâlinde işçinin aylık ücretine kadar uzanan tazminat talepleri gündeme gelebilir.
• Sübjektif ifadelere yer vermek: "Tembel, uyumsuz" gibi ahlaki değerlendirmelerden kaçınılmalı; beceri ve davranışlar somut, ölçülü ve işle ilgili olacak şekilde kaleme alınmalıdır.
• İşçinin açık talebi olmadan kanaat bildirmek: İşçi istemeden performans değerlendirmesi eklemek hukuka aykırıdır; bu durumda işçi belgeyi reddederek tazminat davası açabilir.
• Unvanı ve çalışma süresini eksik veya yanlış yazmak: Yeni işvereni yanıltan hatalı bilgiler, eski işveren aleyhine tazminat sorumluluğu doğurur.
• Gerçeğe aykırı bilgilerle işçinin iş bulmasını engellemek: Kötü niyetli beyanlar işçinin yeni işe girmesine set çekerse, ortaya çıkan maddi kayıpların tümü eski işverenden talep edilebilir.