# MADDE 438
İşverenin Haksız Feshi Tazminat Yükümlülüğü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, işverenin geçerli ve haklı bir sebep olmadan işçiyi anında (derhâl) işten çıkarması hâlinde ne olacağını düzenler. Normal şartlarda işveren, belirsiz süreli sözleşmelerde fesih bildirim süresine uymak zorundadır; bu süre işçinin kıdemine göre haftalarca uzayabilir. Belirli süreli sözleşmelerde ise sözleşme bitimini beklemek gerekir. Eğer işveren bu kuralları çiğneyerek işçiyi haksız yere derhâl işten çıkarırsa, işçi, sürelere uyulmuş olsaydı aradaki dönemde kazanabileceği ücreti tazminat olarak talep edebilir. Ayrıca hâkim, işçinin uğradığı zararı aşmamak kaydıyla, koşullara göre ek bir tazminata hükmedebilir; ancak bu ek tazminat işçinin altı aylık ücretini aşamaz.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi veya esnaf, işçisini işten çıkarmadan önce bu maddeyi mutlaka bilmelidir. Örneğin belirli süreli bir iş sözleşmesiyle çalışan bir proje mühendisi, sözleşmenin bitimine 2 ay kala hiçbir haklı sebep gösterilmeden işten çıkarılırsa; bu mühendis, kalan 2 ay içinde alacağı maaşı toplu tazminat olarak talep edebilir. Üstelik bu süre içinde başka bir iş bulursa, bulduğu işten elde ettiği gelir tazminattan düşülür; ancak boşta geçen sürenin tamamını talep etmek mümkündür. Sicil işlemleri tarafında ise bu tazminat alacağı, iş sözleşmesinin feshine bağlı doğan bir alacak olduğundan; ticari işletmenin borçları arasında dikkate alınmalı, şirket satışlarında veya devirlerinde bu olası yükümlülükler özkaynak hesabına yansıtılmalıdır. SicilAI olarak işverenlere önerimiz: fesih süreçlerini her zaman hukuki danışmanlıkla yürütün ve işçinin kıdem, ihbar ve işe iade haklarını profesyonel bir yazılımla takip edin.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Haklı fesih sebebi mutlaka yazılı ve ispatlanabilir olmalıdır. Sözlü gerekçeler mahkemede geçersiz sayılabilir ve haksız fesih tazminatı doğar.
• İşçinin savunması alınmadan yapılan fesihler, geçerli sebep olsa bile usul hatası nedeniyle haksız fesihe dönüşebilir.
• Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde ihbar süresine uyulmadan yapılan fesihlerde, işçi yalnızca ihbar tazminatı değil; Yargıtay kararları gereği işe iade talebiyle de mahkemeye başvurabilir. Bu süreç şirket için ciddi maliyet oluşturur.
• Belirli süreli sözleşmelerde sözleşme bitmeden yapılan fesihte, işçinin kalan süreye ait ücreti tazminat olarak istenebilir. İşveren bunu bütçelerken işçinin yeni iş bulması durumunda mahsuplaşma olacağını bilmelidir; ancak bu mahsup işveren tarafından değil, hâkim tarafından resen uygulanır.
• Hâkimin ek tazminat takdir yetkisini unutmayın. Salt bildirim süresi kadar tazminat ödemek yetmeyebilir, bu nedenle fesih sürecinde uzlaşma yoluna gidilmesi daha ekonomik olabilir.
• İbraname alınmadan veya eksik ibraname ile yapılan ödemeler, işçinin daha sonra dava açmasını engellemez. İbranamede açıkça "tüm alacaklardan feragat" ibaresi bulunmalı ve ödeme banka yoluyla yapılmalıdır.