# MADDE 464
Malzeme ve İş Araçlarında Özen Yükümlülüğü
Resmi Kanun Metni
- Malzeme ve iş araçları işveren tarafından sağlanmışsa, işçi bunları gereken özeni göstererek kullanmak, bundan dolayı hesap vermek, ayrıca kalan malzeme ile iş araçlarını da işverene teslim etmekle yükümlüdür.
İşçi işi görürken, kendisine teslim edilen malzemenin veya iş araçlarının bozuk olduğunu belirlerse, durumu hemen işverene bildirir ve işe devam etmeden önce, onun talimatını bekler.
İşçi, kendisine teslim edilen malzeme veya iş araçlarını kendi kusuruyla kullanılmaz hâle getirirse, işverene karşı onun kullanılmaz hâle geldiği gündeki rayiç bedeli kadar sorumludur.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu hüküm, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun eser sözleşmesine ilişkin düzenlemeleri arasında yer alır. Burada geçen "işçi" sözcüğü, İş Kanunu'ndaki ücret karşılığı çalışan kişiyi değil; işi üstlenen yükleniciyi (müteahhit, esnaf, atölye ya da şirketi) ifade eder. "İşveren" ise işi yaptıran iş sahibidir. Maddeye göre, malzeme ve iş araçları iş sahibi tarafından sağlanmışsa, yüklenici bunları gereken özeni göstererek kullanmak, kullanımın hesabını vermek, işin sonunda artan malzemeyi ve iş araçlarını geri teslim etmek zorundadır. Yüklenici, kendisine verilen malzemenin veya aracın bozuk olduğunu fark ederse, işe devam etmeden önce durumu derhâl iş sahibine bildirmeli ve onun talimatını beklemelidir. Ayrıca malzemeyi kendi kusuruyla kullanılmaz hâle getiren yüklenici, malzemenin kullanılmaz hâle geldiği gündeki rayiç bedeli ödemekle sorumludur. İş dünyasının bilmesi gereken temel kural şudur: Başkasının malzemesiyle iş yapıyorsanız, o malzeme size emanet niteliğindedir; özen göstermemenin bedeli piyasa değeri üzerinden tazminattır.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Örnek: Mutfak tadilatı üstlenen bir firma, iş sahibinin verdiği pahalı mermer plakaları taşırken düşürür ve kırarsa, o plakanın kırıldığı günkü rayiç bedelini iş sahibine öder. Benzer biçimde matbaacı, müşterisinin verdiği özel kâğıdı başka bir işte kullanırsa hem hesap vermek hem de kalan kâğıdı eksiksiz iade etmek zorundadır. Ticari hayatta bu madde; cari hesap, alacak davası ve sözleşme uyuşmazlıklarının çözümünde dayanak olur. Sicil işlemleri açısından ise bu durumun belgelenmesi, taraflar arasında tutanak düzenlenmesi ve teslim alınan malzemenin sayılıp fotoğraflanması büyük önem taşır. SicilAI olarak, özellikle eser sözleşmelerinde malzeme teslim tutanaklarınızı dijital ortamda saklamanızı ve bozuk malzeme bildirimlerinizi yazılı yapmanızı öneriyoruz.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Bozuk malzeme ile işe devam ederek "iş sahibinin talimatını bekleme" yükümlülüğünün ihlal edilmesi; bu durumda kusur işi yapana yüklenebilir.
- Kusurun iş sahibinden kaynaklandığının sözleşme ve tutanakla ispat edilememesi; bu yüzden sözlü bildirim yerine e-posta veya mesajla yazılı bildirim yapılmalıdır.
- Kalan malzeme ve araçların eksiksiz teslim edilmemesi sonucu "hesap vermeme" nedeniyle ihtarname ve dava riski doğması.
- Rayiç bedelin ölçülmesinde uyuşmazlık yaşanması; bu nedenle malzemenin değerini gösteren faturaların muhafaza edilmesi gerekir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.