# MADDE 475
Ayıplı Eserde Seçimlik Haklar
Resmi Kanun Metni
Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.
2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme.
İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
TBK Madde 475, bir eser sözleşmesinde yüklenicinin işi ayıplı teslim etmesi hâlinde işsahibinin hangi seçimlik haklara sahip olduğunu belirler. Günlük dile çevirirsek: Yaptırdığınız inşaat, tadilat veya imalat işi ayıplı çıktığında üç temel yol vardır; işi hiç kabul etmeyip sözleşmeden dönmek, işi alıkoyup ayıp oranında bedel indirimi istemek veya masrafları yükleniciye ait olmak üzere işin ücretsiz onarılmasını talep etmek. Dönme hakkı her durumda kullanılamaz; özellikle eser, işsahibinin taşınmazı üzerine inşa edilmişse ve sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi ancak bedel indirimi veya onarım yoluna gidebilir. Ayrıca genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklı tutulmuştur.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Ticari hayatta en sık karşılaşılan senaryo, bir şirketin mağaza, depo veya imalathane binasını tadilat ya da inşaat sözleşmesiyle yaptırmasıdır. Örneğin bir esnaf, dükkânının zemin kaplamasını sözleşmede belirtilen kalitede yaptıramaz veya elektrik tesisatı projeye aykırı teslim edilirse 475. madde gündeme gelir. Bu iş taşınmaz üzerinde yapıldığından çoğu zaman sökülüp kaldırmak aşırı zarar doğurur; bu nedenle dönme yerine bedel indirimi veya ücretsiz onarım hakkının kullanılması daha gerçekçidir. Yüklenicinin onarımı reddetmesi veya onarımın aşırı masraf gerektirmesi hâlinde ise ayıp oranında indirim yoluna gidilir. İndirim miktarı bilirkişi raporuyla belirlenmeli, ihbar ve kabul süreleri hiçbir zaman göz ardı edilmemelidir. SicilAI'da sözleşme ve teslim belgelerini güncel tutan şirketler, hak kaybına yol açan süre ispatlarını kaybetmeden seçimlik haklarını çok daha güçlü biçimde kullanır.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Eser teslim edildikten sonra olağan akış içinde gözden geçirme ve ayıp ihbarında bulunulmazsa 475. maddedeki seçimlik hakların kaybedilmesi.
- Taşınmaz üzerinde yapılan eserde, sökülüp kaldırmanın aşırı zarar doğurup doğurmayacağı araştırılmadan doğrudan sözleşmeden dönme davası açılması ve davanın esastan reddedilmesi.
- Ayıp oranının bilirkişiye somut olarak tespit ettirilmeden soyut bir bedel indirimi istenmesi; mahkemenin taleple bağlı kalarak hüküm kuramaması.
- Onarım masrafı eserin değerini aşan hâllerde ücretsiz onarım talebinin "aşırı masraf" gerekçesiyle reddedilmesi.
- Tazminat hakkı ile seçimlik hakların içerik ve kapsamının karıştırılması, talep sonucunun netleştirilmemesi nedeniyle kısmi ret riskiyle karşılaşılması.
- Ayıp bildiriminin noter ihtarı veya yazılı tutanak yerine sözlü yapılması yüzünden ispat güçlüğü yaşanması.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.