# MADDE 476
Ayıplı Eserde İş Sahibinin Sorumluluğu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 476, eser sözleşmelerinde (inşaat, imalat, onarım gibi işlerde) iş sahibinin (mal sahibi, proje bedelini ödeyen kişi) kendi talimatı veya kendi kusuru yüzünden ortaya çıkan ayıplar için yükleniciden (müteahhit, üretici, ustae) hak talep edemeyeceğini düzenler. Yani eğer eserdeki eksiklik veya bozukluk, iş sahibinin açıkça verdiği ve yüklenicinin de uyardığı halde ısrar ettiği bir talimattan kaynaklanıyorsa; ya da ayıp, doğrudan iş sahibinin davranışına, verdiği malzemeye veya seçtiği yönteme bağlı olarak oluşmuşsa, iş sahibi ayıp nedeniyle bedel indirimi, onarım veya tazminat isteyemez. Bu hüküm, "kişi kendi kusuruna dayanamaz" ilkesinin eser sözleşmesindeki yansımasıdır. Örneğin, yüklenici "bu malzeme dayanıksızdır, duvar çatlar" diye ihtarda bulunmuşsa ve iş sahibi yine de o malzemeyi kullanmakta ısrar etmişse, sonradan duvar çatladığında iş sahibinin yükleniciden bunu düzeltmesini isteme hakkı yoktur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi düşünün: Yeni bir fabrika binası yaptıracaktır. Yüklenici, proje mühendisi olarak çatıda kullanılacak su yalıtım malzemesinin bölgenin iklimine uygun olmadığını sözlü ve yazılı olarak bildirir. Ancak iş sahibi, maliyetleri düşürmek için daha ucuz malzemeyi dayatır ve "sorumluluk bende" der. Yüklenici bu talimatı uygular ve binayı teslim eder. Bir süre sonra çatı akıtmaya başlar. İş sahibi, ayıp ihbarında bulunup yükleniciden tazminat istediğinde, yüklenici elinde ihtara ilişkin e-posta veya tutanak varsa, iş sahibinin talebi reddedilir. Mahkeme de TBK Madde 476 gereği iş sahibinin haklarını kullanamayacağına hükmeder. Sicil işlemlerinde ise bu madde, özellikle gayrimenkul devirlerinde veya inşaat ruhsat süreçlerinde ortaya çıkar. Tapu dairesinde veya ilgili sicil müdürlüklerinde yapı denetim raporlarına aykırı talimat verilmemesi gerekir; aksi halde doğacak zararlara iş sahibi katlanır. SicilAI olarak önerimiz: sözleşme aşamasında tüm talimatların yazılı olması ve yüklenicinin itirazlarının da belgelenmesidir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Sözlü talimatlara güvenmek ve yazılı ihtar/onay süreci oluşturmamak; bu durumda ispat yükü zorlaşır ve iş sahibi hak kaybına uğrar.
• Yüklenicinin ihtarına rağmen ısrar edilen talimatın, ticari defterlere ve sözleşme eklerine işlenmemesi.
• İşin geçici kabulü sırasında ayıpların fark edilmemesi veya tutanak altına alınmaması; gizli ayıplar için bile talimat kaynaklı olduğu gerekçesiyle hak düşümü yaşanabilir.
• "İş sahibine yüklenebilecek herhangi bir sebep" ifadesinin geniş yorumlanması; örneğin iş sahibinin verdiği eksik proje veya yanlış ölçü de bu kapsama girebilir.
• Yüklenicinin, mesleki bilgisi gereği ayıbı bilmesi gereken durumlarda "ben uyardım" diyerek sorumluluktan kaçınmaya çalışması; mahkemeler ihtarın açık ve zamanında yapılıp yapılmadığını inceler.