# MADDE 553
Tacir Yardımcılarında Rekabet Yasağı Kuralı
Resmi Kanun Metni
Bir işletmenin bütün işlerini yöneten veya işletme sahibinin hizmetinde bulunan ticari temsilciler, ticari vekiller veya diğer tacir yardımcıları, işletme sahibinin izni olmaksızın, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, kendilerinin ya da bir üçüncü kişinin hesabına işletmenin yaptığı türden bir iş yapamayacakları gibi, kendi hesaplarına bu tür işlemleri üçüncü kişilere de yaptıramazlar.
Buna aykırı davranırlarsa işletme sahibi, aralarındaki hukuki ilişkiden doğan hakları saklı kalmak kaydıyla, uğradığı zararın giderilmesini isteyebileceği gibi, bunun yerine, ticari temsilcinin, ticari vekilin veya diğer tacir yardımcısının kendi hesabına yaptığı veya üçüncü kişilere yaptırdığı işlerin kendi hesabına yapılmış sayılmasını ve bu işler dolayısıyla aldıkları ücretin verilmesini veya aynı işlerden doğan alacağın devredilmesini isteyebilir.
E. Ticari temsilcilerin, ticari vekillerin ve diğer tacir yardımcılarının yetkilerinin sona ermesi
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu düzenleme, bir işletmenin bütün işlerini yöneten ya da işletme sahibinin hizmetinde çalışan ticari temsilci, ticari vekil ve diğer tacir yardımcılarının sadakat yükümlülüğünü korur. Bu kişiler, işletme sahibinin açık veya örtülü izni olmadan, işletmenin faaliyet gösterdiği alanda ticari iş yapamaz. Kendi adına çalışamayacağı gibi, üçüncü bir kişinin hesabına da aynı işleri yapamaz; ayrıca kendi hesabına bu işleri başkalarına yaptıramaz. Kısacası, işletme sahibine rakip olacak davranışlar yasaklanmıştır.
Bu yasağa aykırı davranılması halinde işletme sahibi iki seçenekten birini kullanabilir: Ya uğradığı zararın giderilmesini ister ya da ihlal eden kişinin kendi hesabına veya üçüncü kişilere yaptırdığı işlerin işletme sahibi hesabına yapılmış sayılmasını talep edebilir. Bu ikinci durumda, o işlerden doğan ücretin verilmesi ve alacakların devredilmesi de istenebilir. Bu haklar seçimliktir; ikisi birlikte talep edilemez. İşletme sahibinin sözleşmeden doğan diğer hakları saklıdır.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Örnekle anlatmak gerekirse: Bir tekstil firmasında ticari vekil olarak çalışan kişi, işvereninin haberi olmadan kendi kurduğu şirket üzerinden aynı kumaşları tedarik edip müşterilere satmaya başlarsa, bu madde ihlal edilir. İşletme sahibi durumu öğrendiğinde, çalışanın yaptığı bu satışlardan doğan kazancın kendi şirketine verilmesini mahkemeden isteyebilir. Ayrıca zarara uğradıysa tazminat da talep edebilir. Bu yaptırım, çalışanın gizlice yaptığı işi 'kendi işiymiş gibi' şirkete devralma sonucunu doğurur.
Sicil süreçlerinde dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Ticari temsilcinin yetkileri ticaret siciline tescil edilse bile rekabet yasağı doğrudan kanundan doğar, ayrıca bir tescil şartı aranmaz. SicilAI olarak şirketlerin, çalışan sözleşmelerine rekabet yasağının süresini, kapsamını ve sonuçlarını açıkça yazmalarını öneriyoruz. Açık sözleşme hükmü, uyuşmazlık anında ispatı kolaylaştırır.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- İşletme sahibi hem zararın tazminini hem de işlerin devrini birlikte isteyemez; seçimlik hakların karıştırılması davanın kısmen reddine yol açar.
- Ticari temsilcinin yetki sınırlamaları ticaret siciline tescil ve ilan edilmezse, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı sınırlama ileri sürülemez.
- Rekabet yasağı ihlalleri çoğunlukla gizli yürütülür; e-posta, fatura ve ticari defter kayıtları toplanmazsa ispat güçleşir.
- Temsilcinin yetkisi sona erdiği hâlde sicil kaydı silinmezse, üçüncü kişiler yetkinin sürdüğüne güvenerek işlem yapabilir.
- Sözleşmede rekabet yasağının süresi ve kapsamı makul şekilde belirlenmemişse, hüküm geçersizlik tartışmasına açık hâle gelir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.