# MADDE 579
Otopark işletenin sorumluluk sınırı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 579, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin (işletme sahibi, kiracısı veya fiilen yöneten kişi) kendilerine bırakılan veya çalışanlarının kabul ettiği eşyalardan doğan zararlardan sorumlu olduğunu hükme bağlar. Bu eşyalar yalnızca motorlu taşıtlar değil; aynı zamanda hayvan, at arabası, koşum takımı ve hatta araç eklentileri gibi unsurları da kapsar. Sorumluluğun doğması için eşyanın yok olması, zarara uğraması veya çalınması yeterlidir. İşletenin kurtulabilmesi için zararın; saklatanın veya ziyaretçinin kusurundan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden kaynaklandığını ispat etmesi gerekir. Ayrıca, işleten kendisine veya çalışanlarına kusur yüklenemediği durumlarda sorumluluğu, saklanan her bir eşya için alınan günlük saklama ücretinin on katıyla sınırlandırılmıştır. İşleten, sorumluluğunu kaldıran veya daraltan bir ilan yapsa dahi (örneğin "araçların hırsızlığından sorumlu değiliz" yazısı asarak) bu kayıt geçersizdir ve işleten kanuna göre sorumlu kalmaya devam eder.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir otopark işletmecisi düşünelim: Müşteri sabah aracını teslim eder, akşam geldiğinde aracının hasarlı olduğunu veya çalındığını fark eder. İşletmeci, "aracı çalan veya hasar veren ben değilim" dese bile, garaj görevlisinin aracı teslim alırken güvenlik kamerasını izlememesi, araç teslim tutanağı düzenlememesi veya kapıyı açık bırakması gibi durumlarda kusur işletmeye ait sayılır. Bu durumda on kat sınırı bile aşılabilir. Ancak işletmeci, aracın müşterinin kendi hatasıyla (örneğin anahtarın üstünde unutulması) çalındığını ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir. Günlük saklama ücretinin 10 katı kuralı, özellikle kusur ispat edilemeyen durumlarda bir tavan oluşturur. Örneğin günlük otopark ücreti 50 TL ise, işletmenin ödeyeceği azami tazminat 500 TL olur. Ancak işletmeci veya çalışanı kusurlu bulunursa bu sınır uygulanmaz; gerçek zararın tamamı istenebilir.

Ticari hayatta, özellikle otopark fişi veya abonelik sözleşmesi gibi belgelerde bu maddeye atıf yapılmadan düzenlenen metinler, uyuşmazlık anında mahkemede delil olarak değerlendirilir. SicilAI olarak önerimiz, işletmecilerin her araç tesliminde imzalı veya kamera kayıtlı bir teslim formu almasını ve günlük ücretlerini yazılı olarak saklamalarını sağlamalarıdır. Bu sayede hem on kat limitinin hesabı netleşir hem de kusur ispatı kolaylaşır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Sorumluluktan kurtulma ilanı: "Araçlar çalındığında sorumlu değiliz" gibi tabela veya makbuz dipnotları kanunen geçersizdir; bu yola başvurmak işletmeciye yalnızca hukuki süreçte güvenilirlik kaybettirir.
• Kusurun ispatlanamaması: Çalışanların teslim aldığı aracın hasarını veya hırsızlığını önleyici tedbir almadığını ispat edememek, işletmeyi tam tazminatla karşı karşıya bırakabilir.
• Günlük ücreti düşük gösterme tuzağı: Günlük ücreti düşük tutmak, işletmeyi daha az risk altına sokar gibi görünse de, kusur yoksa ödenecek tazminat da düşük olur. Ancak kusur varsa bu ücretin bir önemi kalmaz, gerçek zararın tamamı istenebilir.
• Eşyanın niteliğine ilişkin bildirim yapılmaması: Örneğin aracında yanıcı madde taşıyan bir müşteri bunu beyan etmemişse ve araç yanarsa, işletme zararın eşyanın niteliğinden doğduğunu ispatlamakta zorlanır.
• Makbuz ve kayıt düzeni eksikliği: Günlük saklama ücretinin ne olduğu yazılı belgeye bağlanmamışsa, mahkemede on kat sınırı hesaplanamaz ve işletme aleyhine yorumlar oluşur.