# MADDE 591
TBK 591 kefilin defileri rehberi
Resmi Kanun Metni
Kefil, asıl borçluya veya mirasçılarına ait olan ve asıl borçlunun ödeme güçsüzlüğünden doğmayan bütün def’ileri alacaklıya karşı ileri sürme hakkına sahip olduğu gibi, bunları ileri sürmek zorundadır. Yanılma veya sözleşme yapma ehliyetsizliği ya da zamanaşımına uğramış bir borç sebebiyle borçlunun yükümlü olmadığı bir borca bilerek kefalet hâli bu hükmün dışındadır.
Asıl borçlu kendisine ait olan bir def’iden vazgeçmiş olsa bile kefil, yine de bu def’iî alacaklıya karşı ileri sürebilir.
Kefil, asıl borçluya ait def’ilerin varlığını bilmeksizin ödemede bulunursa, rücu hakkına sahip olur. Buna karşılık asıl borçlu, kefilin bu def’ileri bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispat ederse kefil, bunlar ileri sürülmüş olsaydı ödemeden kurtulacağı ölçüde rücu hakkını kaybeder.
Kumar veya bahisten doğan bir borca kefalette kefil, borcun bu niteliğini bilmiş olsa bile, asıl borçlunun sahip olduğu def’ileri ileri sürebilir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, bir kefalet sözleşmesi imzalayan kişinin (kefilin) asıl borçluya ait savunma araçlarından yararlanmasını düzenler. Temel kural şudur: Kefil, asıl borçlunun ödeme güçsüzlüğünden (acizden) kaynaklanmayan bütün def'ileri alacaklıya karşı ileri sürebilir ve hatta ileri sürmek zorundadır. Yani borç hiç doğmamışsa, ödenmişse, ibra edilmişse, zamanaşımına uğramışsa veya henüz muaccel değilse; kefil bu durumları bankaya ya da alacaklıya karşı savunma olarak öne çıkarabilir. Ancak kefil, asıl borçlunun yanılma, sözleşme yapma ehliyetsizliği veya zamanaşımı nedeniyle hukuken borçlu olmadığı bir borca bilerek kefil olmuşsa bu istisnanın dışında kalır ve def'ileri ileri süremez. İkinci fıkra, asıl borçlunun kendi def'isinden vazgeçmiş olmasının kefili bağlamadığını; kefilin bu def'iyi bağımsız olarak ileri sürebileceğini belirtir. Üçüncü fıkra rücu ilişkisini düzenler: Kefil def'ilerin varlığını bilmeden ödeme yaparsa asıl borçluya rücu edebilir; ancak asıl borçlu, kefilin bu def'ileri bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispat ederse kefil, def'iler ileri sürülseydi ödemekten kurtulacağı oranda rücu hakkını kaybeder. Son fıkra ise kumar ve bahis borçlarına kefaleti özel olarak korur; kefil borcun kumar borcu olduğunu bilse dahi asıl borçlunun sahip olduğu def'ileri ileri sürebilir.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir şirket sahibi veya esnaf, şirketi ya da yakını için kefil olduğunda bu maddeyi şöyle düşünmelidir: Kredi sözleşmesi sonradan geçersiz hale gelmiş veya asıl borçlu borçtan kurtulmuşsa, kefil "ben sadece kefilim, asıl borçlunun savunmalarını kullanabilirim" diyerek ödemeden kaçınabilir. Örneğin borçluya ait makbuzla borcun ödendiği ispat ediliyorsa veya alacak zamanaşımına uğramışsa, kefil bu savunmayı yapmalıdır. Asıl borçlu konkordato ilan etmişse veya iflas etmişse, kefil bu durumu def'i olarak öne süremez; çünkü ödeme güçsüzlüğü bu madde kapsamı dışındadır. Sicil uygulamalarında ise kefalet kararı alınırken borçlu şirketin güncel ortaklık yapısı, iflas/konkordato kaydı ve temsil yetkilerinin tespit edilmesi büyük önem taşır. SicilAI üzerinden yapılacak güncel ticaret sicili sorgusu, kefalet imzalanmadan önce muhatabın yetkili temsilci olup olmadığını ve borçlunun finansal durumunu ortaya koyarak uyuşmazlıkları baştan önleyebilir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Kefil, zamanaşımına uğramış veya ehliyetsizlikle sakatlanmış bir borca bilerek kefil olursa TBK m. 591 istisnası devreye girer; bu durumda kefil savunma hakkını kaybeder. İmza öncesi borcun hukuki durumu mutlaka incelenmelidir.
- Asıl borçlu kendisine ait bir def'iden vazgeçmiş olsa bile kefilin bu def'iyi ileri sürmesi gerekir. Sik sık yapılan hata, "borçlu kabul etti, ben karışamam" diyerek savunma yapılmaması ve rücu hakkının kaybedilmesidir.
- Ödeme yapan kefilin, def'ileri bilmediğini ispat yükü bulunur. Asıl borçlu, kefilin bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispat ederse kefil ödediği tutarı rücu edemez. Bu nedenle ödeme öncesi tüm def'iler yazılı olarak tespit edilmelidir.
- Kumar ve bahis borçlarına kefalette def'i hakkı korunmuş olsa da, bu tür alacakların "tabii borç" niteliği göz ardı edilerek yapılan ödemeler kefil için geri dönüşü olmayan maddi kayıplara yol açabilir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.