# MADDE 607
Ömür Boyu Gelir Sözleşmesi Nedir ve Şartları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 607, Türk Borçlar Kanunu'nda “Ömür boyu gelir sözleşmesi”ni tanımlar. Bu sözleşme, bir tarafın (gelir borçlusu) diğer tarafa (gelir alacaklısı) belirli dönemsel ödemeler yapmayı taahhüt ettiği, ancak bu ödemelerin süresinin bir kişinin yaşam süresiyle sınırlandırıldığı özel bir sözleşme modelidir. Ömür boyu gelir sözleşmesinin en temel kuralı şudur: Eğer taraflar aksini açıkça kararlaştırmamışsa, sözleşme gelir alacaklısının ömrü boyunca geçerli sayılır. Yani ödemeler, alacaklının vefat etmesiyle sona erer; mirasçıları bu geliri kural olarak devam ettiremez.

Maddenin ikinci kritik hükmü, gelirin gelir borçlusunun veya üçüncü bir kişinin ömrüne bağlanması durumunda devreye girer. Eğer gelir borçlusu veya belirlenen üçüncü kişi, ölçü alınan “referans yaşam” ise ve aksine bir hüküm yoksa, bu gelir hakkı gelir alacaklısının mirasçılarına intikal eder. Bu, özellikle ticari hayatta miras planlaması yapan esnaf ve şirket sahipleri için çok önemli bir ayrıntıdır: Aksi belirtilmedikçe ödemelerin süresi, geliri bağlayan kişinin değil, alan kişinin yaşamına göre belirlenir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bu sözleşme türü, özellikle işletme devirlerinde ve gayrimenkul satışlarında sıkça kullanılır. Örneğin; emekli olmak isteyen bir şirket sahibi, işletmesini devrederken satış bedelinin tamamını peşin almak yerine, devralan şirketten ömür boyu aylık gelir talep edebilir. Bir emlak sahibi de dairesini bir şirkete satıp bedeli yerine düzenli kira benzeri bir gelir elde edecek şekilde sözleşme kurabilir. Bu durumda, noterde düzenlenecek sözleşmeye “gelirin hangi kişinin hayatı süresince ödeneceği” açıkça yazılmalıdır. Taraflar, bu sürenin gelir alacaklısının ömrüyle mi, gelir borçlusunun ömrüyle mi yoksa başka bir üçüncü kişinin ömrüyle mi sınırlı olduğunu belirtmelidir. Sicil işlemlerinde ve şirket ana sözleşme değişikliklerinde bu tür yükümlülükler, şirketin bilançosunda ve mali tablolarında uzun vadeli borç olarak kaydedileceği için ticaret sicil müdürlüklerinde beyan ve tescil süreçlerini etkileyebilir. SicilAI olarak önerimiz, bu sözleşmeleri düzenlemeden önce mutlaka noter ve mali müşavirle birlikte şirketin nakit akış projeksiyonunun çıkarılmasıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Belirsiz süre hükmü: Sözleşmede gelirin hangi kişinin (borçlu, alacaklı veya üçüncü kişinin) hayatı boyunca ödeneceği açıkça yazılmazsa kanun varsayımı gereği gelir, alacaklının ömrü boyunca devam eder. Bu, borçlu açısından beklenmedik ve uzun süreli bir mali yük yaratabilir.
• Mirasçılara geçiş yanılgısı: Gelir, borçlunun veya üçüncü bir kişinin ömrüne bağlanmışsa, kural gereği alacaklının mirasçılarına geçer. Tarafların bu etkiyi istememesi hâlinde aksini sözleşmede açıkça kararlaştırması gerekir; aksi hâlde mirasçılar gelir almaya devam edebilir.
• Dönemsel edimlerin tanımsız bırakılması: Ödenecek miktarın ne kadar olacağı, hangi aralıklarla (aylık, üç aylık, yıllık) ve hangi ödeme aracıyla yapılacağı açıkça belirtilmezse yorum farklılıkları ve icra takibi riskleri doğar.
• Ölçü alınan kişinin belirtilmemesi: “İçlerinden birinin veya üçüncü kişinin” ömrü ifadesi, hangi bireyin yaşamının referans alındığını belirtmeyi zorunlu kılar. Bu kişi yaşamını yitirdiğinde gelir kesilir; kimin hayatının esas alındığı belirsizse sözleşme uygulanamaz hale gelebilir.
• Tapu ve noter işlemlerinde eksik beyan: Gelir sözleşmesi taşınmaz devriyle bağlantılıysa, tapu siciline şerh verilmesi unutulmamalıdır. Aksi hâlde taşınmazı üçüncü kişilere devreden borçlu, gelir ödeme yükümlülüğünden kurtulamaz ve alacaklı ciddi tahsilat sorunları yaşar.