# MADDE 628
Adi Ortaklıkta Özen ve Kusur Sorumluluğu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 628. maddesi, adi ortaklık sözleşmesinde ortakların birbirine karşı sorumluluğunu düzenler. Şirket sahibi ve esnaf açısından bu madde “birlikte iş yapmanın bedeli”ni gösterir. Birinci fıkraya göre, her ortak ortaklık işlerini kendi işi kadar özenle yürütmek zorundadır. Özen ölçüsü, somut ortaklık ilişkisine göre belirlenir; ortak, kendi bireysel işlerinde gösterdiği dikkati ortaklık işlerine de göstermezse bu bir özen ihlali sayılır.

İkinci fıkra ise “iyi işler kötü işleri götürür” anlayışını yasaklar. Bir ortak, kendi kusuruyla ortaklığa verdiği zararı tazmin ederken, daha önce başka bir işte ortaklığa kazandırdığı menfaatleri mahsup edemez. Diğer bir ifadeyle, zarar doğuran kusurlu davranış ile ortaklığa sağlanan fayda iki ayrı hesaptır ve birbiriyle karşılaştırılamaz.

Üçüncü fıkra, ücretli yönetici ortakların durumunu ağırlaştırır. Ortaklık işlerini ücret karşılığı yürüten ortak, vekâlet hükümlerine tabi olur. Vekâlet hükümlerinde ücretli vekil, işin gerektirdiği özeni göstermezse kusurun derecesi ne olursa olsun doğan zararı karşılamakla yükümlüdür. Bu yüzden ücret alan yönetici ortakların sorumluluk riski, almayanlara göre daha yüksektir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Somut örnek: Efe ile Zeynep, online ticaret işi için aralarında bir adi ortaklık kurar. Zeynep, tedarik ve stok işlerini aylık 25.000 TL ücret karşılığında üstlenir. Tedarikçi seçiminde gerekli kontrolü yapmadığı için ortaklık 100.000 TL tutarında bozuk ürünü stoklar ve bu ürünler imha edilmek zorunda kalır. Zeynep, daha önce tedarikçilerle bulduğu 150.000 TL’lik avantajlı sözleşmeyi hatırlatarak “bu zarar benim önceki katkılarımla dengelenmeli” der. İşte 628. madde bu savunmayı reddeder; Zeynep, kendi kusuruyla verdiği zararı ayrıca tazmin etmek zorundadır. Ayrıca Zeynep ücretli olduğu için vekâlet hükümleri uyarınca hafif kusuru bile sorumluluk doğurabilir.

SicilAI üzerinden ortaklık sözleşmesi hazırlanırken ortakların yetki sınırları, ücret şartı ve hesap verme yükümlülüklerinin yazılı hale getirilmesi gerekir. Ortaklık ticaret siciline tescil edilmemiş olsa bile bu madde ortaklar arası iç ilişkide aynen uygulanır; sözlü anlaşmalar uyuşmazlık anında ispat sorununa dönüşür.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Özen ölçüsünün ispatı: “Ben kendi işimde de böyle davranıyorum” savunması her zaman kabul edilmez; ortak, ortaklık işine gösterdiği özeni somut olayla kanıtlamak zorunda kalabilir.
• Mahsup beklentisi yüksek risk: Ortak, başka işte sağladığı kazancı kendi kusurlu işleminden doğan zararla mahsup edemez. Şirket hesaplarında kar ve zarar kalemleri ayrı takip edilmelidir.
• Ücretli yönetim kaydı eksik bırakılırsa: Yönetici ortak ücretsiz çalışıyorsa kural olarak yalnızca kast ve ağır ihmalden; ücretli çalışıyorsa her türlü kusurdan sorumlu olur. Ücret şartının yazılmaması bu sınırı belirsizleştirir.
• Yetki sınırlarının çizilmemesi: Bir ortağın üçüncü kişilerle yaptığı işlemler ortaklığı bağlar ve bu işlemlerdeki kusur nedeniyle diğer ortaklar rücu hakkını bu maddeye dayandırır. Sözleşmeye açık yetki sınırları eklenmelidir.