# MADDE 632
Adi ortaklikta yeni ortak alinmasi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 632. maddesi, adi ortaklık ilişkisinde ortak sayısının artırılmasının ve ortaklık payının devrinin sıkı kurallara bağlı olduğunu düzenler. Maddeye göre yeni bir ortak ancak ve ancak tüm ortakların rızasıyla ortaklığa alınabilir. Buradaki “tüm ortakların rızası” şartı, adi ortaklığın temelinde yatan güven ilişkisinin bir sonucudur. Adi ortaklıkta kişiler birbirini tanıyarak, birbirlerinin emeğine ve sermayesine güvenerek bir araya gelir; bu nedenle ortaklığa dışarıdan birinin girmesi, ortaklığın kuruluşundaki dengeleri değiştirebileceği için bütün ortakların onayına bağlı tutulmuştur.

Maddenin ikinci fıkrası ise çok daha kritik bir kural getirir: Ortaklardan biri tek taraflı olarak, yani diğer ortakların bilgisi ve rızası olmadan, bir üçüncü kişiyi kendi payına “ortak ederse” veya payını o kişiye devrederse, bu üçüncü kişi ortak sıfatını kazanamaz. Başka bir deyişle; payını devreden ortak ile devralan üçüncü kişi arasındaki anlaşma, ortaklık bakımından hüküm ifade etmez. Devralan kişi, ortaklığın yönetimine katılamaz, kararlara oy veremez ve ortaklık malvarlığı üzerinde hak iddia edemez. Sadece varsa devreden ortaktan doğan kazanç payını talep etme hakkına sahip olabilir; o da ortak sıfatı kazandırmaz.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir işletmede ortaklık yapısını değiştirmek isteyen girişimciler sıklıkla şu hataya düşer: Ortaklardan biri, kendi payını yarı yarıya bir başkasına devrettiğini varsayarak “artık üç ortağız” diye işlem yapar. Oysaki adi ortaklık sözleşmesi, diğer ortakların rızası olmadan bu şekilde değiştirilemez. Bu durum özellikle ticaret sicilinde yapılacak bildirimlerde veya banka, kefalet, kredi sözleşmelerinde ortak listesi hazırlanırken ortaya çıkar. Şirket yetkilisi olarak SicilAI platformunda yapılan sorgulamalarda ortaklık yapısının değişmediğini, devralan üçüncü kişinin resmi kayıtlarda ortak görünmediğini ve bu nedenle hukuki geçerliliği olmayan bir durumla karşı karşıya kalındığını görebilirsiniz.

Şöyle bir senaryo düşünelim: Ayşe ve Burak bir üretim atölyesini adi ortaklık olarak işletmektedir. Ayşe, kendi payının yarısını, arkadaşı Can’a devretmek ister. Burak’ın bu devirden haberi bile yoktur. Ayşe ile Can arasında imzalanan pay devri sözleşmesi, Burak’ı bağlamaz. Can ne yönetim yetkisi ne de kâr payı hakkı kazanır. Can ancak Ayşe’ye karşı bir alacak hakkı elde edebilir; ortaklıkla doğrudan bir ilişkisi kurulamaz. Eğer Burak’ın rızası sonradan alınırsa, bu rıza devri geçerli hale getirebilir. Bu nedenle ortaklık sözleşmelerinde “yeni ortak alınması” ve “pay devri” süreçlerinin sözleşmede açıkça düzenlenmesi ve noter kanalıyla yapılacak işlemlerde diğer ortakların yazılı onayının alınması büyük önem taşır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Rızasız pay devri hükümsüzdür: Diğer ortakların onayı alınmadan yapılan pay devri, ortaklık açısından geçersizdir. Devralan kişi “ortak” olarak kabul edilmez ve ticari defterlere ortak yazılamaz.
• Ortaklık içi anlaşmazlık ve ihraç riski: Tek taraflı pay devri, diğer ortaklar tarafından güven sarsıcı davranış olarak nitelendirilip ortaklığın feshine veya devreden ortağın ortaklıktan çıkarılmasına gerekçe oluşturabilir.
• Şirket / kurum kayıtlarında uyumsuzluk: Resmi sicil kayıtlarında ortak görünmeyen bir kişiye ortaklık hakkı tanınması, muhasebe ve hukuki denetim süreçlerinde ciddi sorunlar yaratır.
• Üçüncü kişinin zarara uğraması: Devralan kişi, ortak olamayacağını bilmeden para ödemişse bu parayı geri almakta zorluk çekebilir; bu nedenle mutlaka diğer ortakların yazılı muvafakati sorgulanmalıdır.
• Sözleşmeye hüküm eklenmemesi: Ortaklık sözleşmesinde pay devri ve yeni ortak alımına ilişkin açık düzenleme bulunmuyorsa, TBK m.632 kuralı uygulanır ve tüm ortakların oybirliği aranır.