# MADDE 84
Kısmi Ödemede Tarafların Yasal Hakları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde, borcun tamamı belirli ve ödeme zamanı gelmişse (muaccel ise) alacaklının kendisine yapılan kısmi ödemeyi reddedebileceğini söylüyor. Alacaklının elinde güçlü bir koz vardır: Borçlu "şimdilik bir kısmını ödeyeyim, gerisini sonra veririm" dese bile alacaklı bunu kabul etmek zorunda değildir. Tamamını isteyebilir.

Bununla birlikte alacaklı kısmi ödemeyi kabul ederse, borçlu ödediği bu kısmı daha sonra inkar edemez. Örneğin borçlu 10.000 TL'lik borcun 4.000 TL'sini göndermiş ve alacaklı da bunu kabul etmişse, borçlu "ben o parayı ödemedim" diyemez. Ancak kalan 6.000 TL için borç devam eder; kabul edilen kısmi ödeme, borcun tamamından feragat anlamına gelmez.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Örnek senaryo: Bir tedarikçi firmaya olan 100.000 TL'lik fatura borcu vadesinde ödenemiyor. Borçlu şirket, tedarikçinin banka hesabına 40.000 TL havale yapıyor. Tedarikçi bu parayı reddedebilir; reddederse borçlu temerrüde düşer ve alacaklının icra takibi başlatma hakkı doğar. Tedarikçi parayı kabul ederse, kalan 60.000 TL için yine dava veya icra yoluna gidebilir. Borçlu şirket ise 40.000 TL'lik kısmı inkar edemez.

Şirketler arası cari hesap mutabakatlarında, kısmi ödemeler ve ihtirazı kayıtlar sıkça uyuşmazlık sebebi olur. Özellikle ödeme emrine itiraz edilmemesi veya kısmi ödemenin "avans" olarak nitelendirilmesi, süreci uzatır. SicilAI olarak önerimiz: kısmi ödeme yapılırken dekont açıklamasına hangi borca mahsuben olduğu yazılmalı; alacaklı da kabul ediyorsa bunu yazılı olarak veya e-posta ile teyit etmelidir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Alacaklı, kısmi ödemeyi kabul ederken "ihtirazı kayıtla kabul edildiğini" belirtmezse, ileride borçlu tarafından "alacaklı tamamından feragat etti" şeklinde haksız bir savunma geliştirilebilir.
• Borçlu, kısmi ödemeyi yaparken dekontta "borcun tamamı içindir" gibi bir açıklama yazarsa ve alacaklı bu durumu fark etmeden tahsil ederse, hukuki ihtilaf çıkar.
• Borcun tamamı belirli değilse veya muaccel değilse alacaklı kısmi ifayı reddedemez; bu şartları bilmeden yapılan ret, alacaklıyı temerrüde düşürebilir.
• Kısmi ödemelerin ticari defterlere ve e-fatura sistemine doğru işlenmemesi ispat yükünü zorlaştırır, cari hesap mutabakatsızlıklarına yol açar.
• Kısmi kabul, kalan borç için zamanaşımını kesmez veya yeniden başlatmaz; bu nedenle alacaklı kalan tutar için süresi içinde dava ya da icra takibi başlatmalıdır.