# MADDE 99
Yabancı Para Borcunun TL ile Ödenmesi Rehberi
Resmi Kanun Metni
Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Madde 99, para borçlarının hangi para birimiyle ödeneceğini düzenler. Kural olarak, konusu para olan bir borç (örneğin bir satış sözleşmesi veya kira bedeli) Türk Lirası ile ödenir. Ancak taraflar, sözleşmede açıkça dövizle ödeme yapılacağını kararlaştırabilir. Bu durumda üç ihtimal söz konusudur: Birincisi, sözleşmede "aynen ödeme" (yani döviz olarak ödeme) şartı yoksa, borçlu ödeme günündeki rayiç kur üzerinden TL ödeyerek borcundan kurtulabilir. İkincisi, dövizle ödeme kararlaştırılmış ve sözleşmede aynen ödeme şartı varsa, borçlu TL ile ödeme yapamaz, mutlaka döviz olarak ifa etmelidir. Üçüncü ihtimal ise vade sonunda borcun ödenmemesidir: Sözleşmede aynen ödeme kaydı yoksa, alacaklı iki seçenekten birini kullanabilir – ya ödemenin aynen (döviz cinsinden) yapılmasını ister ya da borcun vade tarihi veya fiili ödeme günündeki rayiç kur esas alınarak TL karşılığının ödenmesini talep eder.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir şirket sahibi düşünelim: Türkiye'de faaliyet gösteren bir üretici, yurt dışındaki bir tedarikçiye olan 50.000 USD tutarındaki ham madde borcunu zamanında ödeyemiyor. Sözleşmede "aynen ödeme" kaydı bulunmadığını varsayalım. Bu durumda tedarikçi, vade tarihindeki kur veya borcun gerçekten ödendiği gündeki rayiç kur üzerinden TL karşılığını talep etme hakkına sahiptir. Öte yandan, sözleşmede "USD olarak ödenir" yazıyor ve aynen ödeme şartı eklenmişse, şirket borcunu dolar olarak ödemek zorundadır; TL teklif etmesi yasal olarak geçerli bir ifa oluşturmaz. Kambiyo senetlerinde (bono, çek) dövizli düzenleme yapılırken de dikkatli olunmalıdır; zira maddenin uygulanması, tarafların iradesine ve sözleşme metnindeki ifadelere göre şekillenir. SicilAI platformunda ticari sözleşmelerinizi ve ödeme koşullarınızı analiz ederek bu tür kur risklerini ve sözleşmesel belirsizlikleri önceden tespit edebilmeniz mümkündür.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Sözleşmede "aynen ödeme" ifadesinin eksikliği: Dövizli alacaklarınız varsa, sözleşmeye "borç, aynen USD/EUR olarak ödenir" kaydını eklemezseniz borçlu TL ile ödeme yaparak yükümlülüğünü yerine getirebilir ve siz kur farkı kaybı yaşarsınız.
- Kur tarihi belirsizliği: "Ödeme günündeki rayiç" ifadesi uygulamada sorun yaratır; ödeme yapılmazsa vade günü ile fiili ödeme günü arasındaki kur farkı, hangi tarihin esas alınacağı konusunda ihtilafa yol açabilir. Bu nedenle sözleşmede kuru belirleyecek günü netleştirin.
- Alacaklının seçimlik hakkının gözden kaçırılması: Temerrüt durumunda alacaklının "aynen ödeme" veya "TL ile ödeme" arasında seçim hakkı vardır; borçlu taraf, alacaklının aynen ödeme talebiyle karşılaşabileceğini sözleşmede öngörmelidir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.