# GEÇİCİ MADDE 1
Türkiye Muhasebe Standartları Uygulama Kapsamı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Geçici Madde 1, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu yürürlüğe girdikten sonra hangi şirketin hangi muhasebe standardı setini kullanacağını belirleyen çerçeve kuraldır. Madde öncelikle Türkiye Muhasebe Standartları'nın (TMS) iki kaynaktan oluştuğunu söyler: Birincisi, bilinen adıyla TMS/TFRS seti ve bunlara ilişkin yorumlar; ikincisi ise Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'nun (KGK) farklı işletme büyüklükleri, sektörler ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için ayrıca yayımlayacağı standartlar ile diğer düzenlemelerdir. Bu ayrım, her işletmenin aynı muhasebe setine tabi olmadığını gösterir.

Maddenin ikinci fıkrası, doğrudan TMS/TFRS uygulamakla yükümlü olanları sayar: Kanunun 1534 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) ilâ (e) bentlerinde belirtilen sermaye şirketleri, yani belirli büyüklük eşiklerini aşan, bağımsız denetime tabi anonim ve limited şirketler. Ayrıca, zorunlu olmadığı hâlde bu standartları uygulamayı tercih edenler de aynı yükümlülüğü üstlenmiş olur. Üçüncü fıkra ise, bu kapsam dışında kalan ancak dış kullanıcılar için genel amaçlı finansal tablo düzenleyen işletmeleri, KGK'nın özel düzenlemelerine tabi tutar. TMS/TFRS uygulayan bir KOBİ'nin yeniden KOBİ/TFRS'ye dönmek istemesi de bu fıkrada ayrıca düzenlenmiştir. Son fıkra ise TMS ilkelerinin, Kanunun finansal tablo ve raporlamaya ilişkin diğer hükümleriyle birlikte uygulanması gerektiğini hükme bağlar.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir anonim şirket sahibi olduğunuzu düşünün. Şirketinizin aktif büyüklüğü, çalışan sayısı veya cirosu Bakanlar Kurulu ile KGK tarafından belirlenen eşikleri aşıyorsa, finansal tablolarınızı TMS/TFRS uyarınca hazırlamak zorundasınız. Bu, bilanço ve gelir tablosundan ibaret değildir; karşılaştırmalı tablolar, dipnotlar, değerleme farklılıkları ve hatta konsolidasyon kuralları gibi daha ağır bir raporlama disiplinini gerektirir. Bu tablolar ticaret siciline sunulduğunda, uygulanan standart setinin doğru olduğu kabul edilir; aksi durumda şirket, mevzuata aykırılıkla karşı karşıya kalır.

Öte yandan ölçek olarak daha küçük kalan, bağımsız denetime tabi olmayan bir limited şirket iseniz, KGK'nın KOBİ ve sektör bazlı yayımladığı düzenlemelere göre raporlama yapabilirsiniz. Ancak KOBİ tanımındaki şirketiniz, bir dönem TMS/TFRS uygulamayı tercih ettiyse, geriye dönüş ancak üçüncü fıkranın (b) bendi çerçevesinde ve KGK'nın belirlediği esaslara uygun şekilde yapılabilir. Bu tür geçişlerde finansal tabloların karşılaştırılabilirliği açısından ciddi dikkat ister. SicilAI, şirketinizin ölçeği ve sektörüne göre hangi muhasebe standardı setine tabi olduğunuzu, sicil dosyanız üzerinden takip ederek yanlış standart seçimini önlemede pratik bir yol gösterici olabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Şirketin bağımsız denetime tabi olup olmadığının yanlış tespit edilmesi ve bu nedenle KOBİ/TFRS yerine TMS/TFRS uygulanmaması ya da tam tersi duruma düşülmesi en büyük uyum riskidir.
• TMS/TFRS'yi gönüllü olarak seçen bir işletmenin, geri dönüş şartlarını bilmeden tekrar KOBİ/TFRS'ye geçmek istemesi ve süreçte KGK'nın kurallarını ihlal etmesi sık karşılaşılan bir teknik hatadır.
• KGK'nın belirli sektörler veya kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için getirdiği muafiyet veya özel düzenlemelerin takip edilmemesi; bu sayede sağlanan istisnalardan yararlanılamaması başka bir risktir.
• Finansal tabloların hazırlanmasında TMS ilkelerine aykırı değerleme yöntemlerinin kullanılması, ticaret siciline sunulan tabloların geçersiz sayılmasına ve denetimde olumsuz görüş alınmasına yol açabilir.
• Muhasebe standartları ile vergi mevzuatının farklı hedeflerini karıştırarak, tek bir raporlama setini her duruma uygulamaya çalışmak şirket sahiplerinin en çok düştüğü tuzaklardan biridir.