# MADDE 100
Cari Hesapta Haciz ve Hesap Kapatma Rehberi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, ticari hayatta sıkça kullanılan carî hesap sözleşmelerinde bir tarafın alacaklısının, o tarafın hesaptaki alacağına (artan tutara) haciz koyması durumunda ne olacağını düzenler. Diyelim ki A şirketinin, B şirketinden doğmuş bir alacağı var. B'nin de bir bankaya veya tedarikçiye borcu var ve bu alacaklı, B'nin A nezdindeki alacağını haczederse, haciz tebliğ edildiği gün itibarıyla carî hesap kapatılır ve B'nin güncel alacak tutarı tespit edilir. Haciz tebliğ edilen taraf (A), B'ye 15 gün süre tanır; B bu sürede haczi kaldırmazsa A, sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Ancak A feshetmezse, haciz koyan alacaklının durumu, hesaba sonradan yeni kalemler eklenerek kötüleştirilemez. Yani A, B'ye yeni mal satıp borçlandırarak hacizli alacağın kapsamını genişletemez. Kuralın tek istisnası, haciz tarihinden önce doğmuş hukukî bir ilişkiden kaynaklanan kalemlerdir. Ayrıca haczi koyan alacaklı, paranın ödenmesini hemen isteyemez; ancak hesabın TTK 94'e göre kapatılması gereken dönem sonunda (genellikle üç aylık dönemlerde) ödeme talep edebilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir örnekle somutlaştıralım: Toptancı T, bayi B ile carî hesap ilişkisi içindedir. B'nin borcu nedeniyle bir alacaklı, B'nin T nezdindeki mal iade alacağını veya satış bedeli alacağını haczeder. T'ye haciz tebligatı gelir. T, B'ye 15 gün süre tanır; B haczi kaldırmazsa T, sözleşmeyi feshedip hesabı kapatma hakkına sahiptir. T bu süreyi kaçırırsa veya fesih yolunu seçmezse, hacizden sonra B'ye yeni mal veremez, yeni borçlandırma işlemi yapamaz. Aksi hâlde haciz koyan alacaklıya karşı sorumluluk doğar. Ödeme talebi ise ancak hesap dönemi kapanışında yapılabilir. Bu nedenle bir şirket, SicilAI üzerinden cari hesap ekstrelerini düzenli takip etmeli, kendisine gelen haciz tebligatlarını süresinde işlemeli ve 15 günlük fesih süresini kaçırmamalıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• 15 günlük sürenin kaçırılması: Fesih hakkı süresinde kullanılmazsa, sözleşme devam eder ve hacizli hesaba yeni işlem eklenmesi yasaklanır; bu da alacaklının durumunu ağırlaştıramama riskini doğurur.
• Haciz tarihinden sonra doğan borçlarla işlem yapmak: Hacizden sonra mal teslimi veya hizmet verilmesi, bu kalemlerin haciz kapsamına girmesine neden olabilir ve şirketi sorumlu kılar.
• Erken ödeme yapmak: Haciz koyan alacaklıya, hesabın kapanış dönemi gelmeden ödeme yapılırsa, hem hesap sahibi hem de ödeyen taraf hukuken zor durumda kalır.
• Haciz öncesi ve sonrası alacakları karıştırmak: Yalnızca haciz tarihinden önce doğan hukukî ilişkilere dayanan kalemler hesaba eklenebilir; bu ayrım yapılmazsa ihtilaf çıkar.
• Hesap kapatma yükümlülüğünün unutulması: Haciz tebliğ tarihinde hesabın kapatılıp tutarın tespit edilmesi zorunludur; bu yapılmazsa tespit ve ispat sorunları yaşanır.