# MADDE 1013
Tersane Gemi İpoteği Tescil Hakkı

Resmi Kanun Metni

(1) Tersane sahibi, geminin yapımı ve onarımından doğan alacakları için, o yapı veya gemi üzerinde, bir ipoteğinin tescilini isteme hakkına sahiptir. Bu haktan önceden feragat geçerli değildir.

(2) Bu ipoteğin kurulması hakkında Türk Medenî Kanununun 895 ilâ 897 nci maddeleri uygulanır.

(3) Gemi ipoteğinin kurulmasına yönelik istem hakkını teminat altına almak için, gemi veya yapı siciline şerh verilebilir. Geminin yapımı veya onarımı henüz tamamlanmamışsa, bedelin, tamamlanan işi karşılayan bir kısmı ve bedelin kapsamında olmayan giderler için bir teminat ipoteğinin kurulması istenebilir.

Yasal ve Önemli Uyarı Bu sayfadaki mevzuat metinleri ve yapay zeka özetleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık veya resmi yönlendirme niteliği taşımaz. Ticaret Sicil süreçlerinizde olası eksiklikleri önceden tespit etmek için evraklarınızı SicilAI analiz motorunda kontrol edebilirsiniz; ancak nihai işlemlerinizde güncel mevzuatı ve profesyonel hukuki desteği esas almanız önerilir.

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, bir gemiyi yaptıran veya onaran işletmeye (tersane sahibine) çok güçlü bir güvence tanır. Türk Ticaret Kanunu'na göre; tersane, gemi üzerinde cebri satış veya haciz durumunda diğer alacaklılardan önce tahsilat yapabilmek için doğrudan "gemi ipoteği" tescili isteyebilir. Önemli olan şudur: Bu hak kamu düzeninden sayıldığı için, sözleşmeyle önceden bu haktan feragat etmek yasal olarak geçersizdir. Yani tersane sahibi sözleşmeye "ipotek istemeyecektir" yazsa da, bu hükmü tanımaz ve işin sonunda ipotek talep edebilir. İpoteğin nasıl kurulacağı ise Türk Medenî Kanunu'nun (TMK) taşınmaz ipoteğine ilişkin 895-897. maddelerinde düzenlenen usule göre uygulanır; bu, sicil müdürlüğünde resmî bir tescil talebi ile yapılır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir armatör, filosuna yeni bir gemi ekletmek için tersaneye sipariş verdiğini düşünelim. Gemi henüz kızağa konmadan ya da onarım tamamlanmadan tersane, gemi siciline "ipotek hakkının şerhi"ni verebilir. Bu işlem, geminin tamamlanmamış olması halinde özellikle önemlidir: Eğer gemi yarı yolda bırakılırsa veya bedelin bir kısmı ödenmezse, tersane bedelin tamamlanan işe isabet eden kısmı için teminat ipoteği kurulmasını isteyebilir. Bedel dışındaki masraflar (örneğin bağlama, işçilik ve malzeme giderleri) da bu teminatın kapsamına alınabilir. Sicil üzerindeki bu şerh, geminin sonraki bir alıcısını da bağlar ve yeni malikin ipoteğe açık rızası olmasa bile tersaneye güvence sağlar. Pratikte noter ve gemi sicil müdürlüğü arasındaki bu yazışmalar, tarafların haklarını geç kaybetmemesi için vekâlet ve talepname düzenine göre yürütülür.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

İpoteğin veya şerhin tescilinin geciktirilmesi: Bu hak, tali alacaklılardan ve sonradan gemiyi devralan iyi niyetli üçüncü kişilerden önce gelebilmek için ancak sicil kaydıyla görünür olmayı gerektirir; geç kalınırsa öncelik sırası kaybedilir.
Sözleşmeye konan feragat şartlarının geçerli sanılması: Önceden yapılan feragat (örn. "tersane ipotek talep edemez") batıldır, işletmeler buna güvenerek pazarlık yaparken yanlış hesap yapabilir.
Yalnızca sözleşme ile yetinilip gemi siciline şerh verdirilmemesi, gemi üzerinde egemenlik değişirse teminatın hükümsüz kalmasına yol açar.
Bedel dışı giderlerin teminat ipoteği kapsamına açıkça yazılmaması halinde, kanunun sağladığı bu ek güvenceden mahrum kalınması riski doğar.

Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?

Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.

Yapay Zeka Motorunu Çalıştır

İşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.

Ticaret Sicil AI Asistanı